B.Ed Path Aayojan Social Science Class 8 | બી ઍડ પાઠ આયોજન સામાજિક વિજ્ઞાન (1857 નો સંગ્રામ)

 

B.Ed. વાર્ષિક પાઠ આયોજન (Lesson Plan)

સામાજિક વિજ્ઞાન | પ્રકરણ-4: ૧૮૫૭ નો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ

સ્લાઇડ ૧: પ્રાથમિક વિગતો (Slide 1: Metadata)

વિષય

સામાજિક વિજ્ઞાન

ધોરણ

ધોરણ - 8

પ્રકરણ

પ્રકરણ - 4

વિષયાંગ

૧૮૫૭ ના સંગ્રામના કારણો

સ્લાઇડ ૨: શૈક્ષણિક વિશિષ્ટ હેતુઓ (Slide 2: Objectives)

• જ્ઞાન (Knowledge): વિદ્યાર્થીઓ ૧૮૫૭ ના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના મુખ્ય આગેવાનો (જેમ કે નાનાસાહેબ, ઝાંસીની રાણી) ના નામ જણાવી શકશે.
• સમજ (Understanding): વિદ્યાર્થીઓ સંગ્રામ થવા પાછળના રાજકીય, આર્થિક અને તાત્કાલિક કારણો (એનફિલ્ડ રાઇફલ) ની વિગતવાર સમજ મેળવશે.
• ઉપયોજન (Application): વિદ્યાર્થીઓ ભારતના નકશામાં સંગ્રામના મુખ્ય કેન્દ્રો (મેરઠ, દિલ્હી, ઝાંસી) દર્શાવી શકશે.

સ્લાઇડ ૩: વિષય નિરૂપણ કોષ્ટક (Slide 3: Presentation Table)

પાઠના મુદ્દા	શિક્ષકની પ્રવૃત્તિ (Teacher)	વિદ્યાર્થીની પ્રવૃત્તિ (Pupil)	શ્યામફલક કાર્ય (Blackboard)
વિષયાભિમુખ (Intro)	શિક્ષક મંગલ પાંડેનો ફોટો બતાવીને પૂછશે: "આ ક્રાંતિકારીને તમે ઓળખો છો? તેમણે અંગ્રેજો સામે કેમ બંડ પોકાર્યો હતો?"	વિદ્યાર્થીઓ ઉત્તર આપશે: "હા, તેઓ મંગલ પાંડે છે. તેમણે ચરબીવાળી કારતૂસ વાપરવાની ના પાડી હતી."	મુખ્ય વિષય: ૧૮૫૭ નો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ
સંગ્રામના કારણો	શિક્ષક ચાર્ટ દ્વારા મુખ્ય કારણો (રાજકીય, આર્થિક, સામાજિક અને તાત્કાલિક કારણ) ની ચર્ચા કરશે.	વિદ્યાર્થીઓ મુદ્દાઓ સમજીને પોતાની નોટબુકમાં તેનું વર્ગીકરણ લખશે.	મુખ્ય કારણો: 1. આર્થિક શોષણ 2. ડેલહાઉસીની ખાલસાનીતિ 3. ધાર્મિક દખલગીરી
તાત્કાલિક કારણ (Immediate)	શિક્ષક સમજાવશે: "એનફિલ્ડ રાઇફલમાં ગાય અને ડુક્કરની ચરબીવાળા કારતૂસનો ઉપયોગ હિન્દુ-મુસ્લિમ સૈનિકો માટે સંગ્રામનું તાત્કાલિક કારણ બન્યું."	વિદ્યાર્થીઓ આ ઐતિહાસિક ઘટનાની ગંભીરતાને ધ્યાનપૂર્વક સાંભળશે.	તાત્કાલિક કારણ: એનફિલ્ડ રાઇફલ (Enfield Rifle) પ્રથમ શહીદ: મંગલ પાંડે

સ્લાઇડ ૪: મૂલ્યાંકન અને ગૃહકાર્ય (Slide 4: Evaluation)

• મૂલ્યાંકન પ્રશ્નો:
  ૧. ૧૮૫૭ ના સંગ્રામના પ્રથમ શહીદ કોણ હતા?
  ૨. સંગ્રામનું તાત્કાલિક કારણ કયું હતું?
• ગૃહકાર્ય (Homework):
  ૧૮૫૭ ના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના મુખ્ય કેન્દ્રો અને તેના આગેવાનોની યાદી તૈયાર કરી લાવવી.. 

વધુ શૈક્ષણિક સાહિત્ય અને પાઠ આયોજન માટે મુલાકાત લો: hkaravalli.blogspot.com