:::: MENU ::::

Education website Government Jobs Sarkari Jobs GSSSB GPSC BSC LRD PSI BED MSC material

Simple, responsive theme, suitable for personal or corporate blog.

Wednesday, May 27, 2026

 ગુજરાત સરકારની મહત્વની યોજનાઓ - IMP MCQ ટેસ્ટ 2026



પ્રશ્ન ૧: ગુજરાત સરકારની 'મુખ્યમંત્રી જ્ઞાન સાધના મેરિટ સ્કોલરશિપ યોજના' અંતર્ગત ધોરણ ૯ થી ૧૦ ના વિદ્યાર્થીઓને વાર્ષિક કેટલી શિષ્યવૃત્તિ આપવામાં આવે છે?

A) રૂ. ૧૦,૦૦૦


B) રૂ. ૨૦,૦૦૦


C) રૂ. ૨૨,૦૦૦


D) રૂ. ૨૫,૦૦૦


● સાચો જવાબ: C) રૂ. ૨૨,૦૦૦

IMP નોંધ: આ યોજના હેઠળ તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓને ધોરણ ૯ થી ૧૦ માટે વાર્ષિક રૂ. ૨૨,૦૦૦ અને ધોરણ ૧૧ થી ૧૨ માટે વાર્ષિક રૂ. ૨૫,૦૦૦ ની સહાય આપવામાં આવે છે.


પ્રશ્ન ૨: શ્રમિકોને નજીવા દરે પૌષ્ટિક ભોજન પૂરું પાડવા માટે ગુજરાત સરકાર દ્વારા કઈ યોજના ચલાવવામાં આવે છે?

A) અન્નપૂર્ણા યોજના


B) શ્રમિક પોષણ યોજના


C) પોષણ સુધા યોજના


D) મુખ્યમંત્રી માતૃશક્તિ યોજના


● સાચો જવાબ: A) અન્નપૂર્ણા યોજના

IMP નોંધ: 'શ્રમિક અન્નપૂર્ણા યોજના' અંતર્ગત બાંધકામ ક્ષેત્રના શ્રમિકો અને તેમના પરિવારને માત્ર રૂ. ૫ માં પૂરતું અને પૌષ્ટિક ભોજન આપવામાં આવે છે.


પ્રશ્ન ૩: 'વ્હાલી દીકરી યોજના' અંતર્ગત દીકરી ૧૮ વર્ષની ઉંમર પૂર્ણ કરે ત્યારે ઉચ્ચ શિક્ષણ કે લગ્ન સહાય તરીકે કેટલી રકમ મળવાપાત્ર છે?

A) રૂ. ૫૦,૦૦૦


B) રૂ. ૧,૦૦,૦૦૦


C) રૂ. ૧,૧૦,૦૦૦


D) રૂ. ૨,૦૦,૦૦૦


● સાચો જવાબ: B) રૂ. ૧,૦૦,૦૦૦

IMP નોંધ: દીકરીના જન્મને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રથમ ધોરણમાં રૂ. ૪,૦૦૦, નવમા ધોરણમાં રૂ. ૬,૦૦૦ અને ૧૮ વર્ષની ઉંમરે કુલ રૂ. ૧ લાખની આખરી સહાય આપવામાં આવે છે.


પ્રશ્ન ૪: ગુજરાત સરકારની 'માનવ ગરિમા યોજના' નો મુખ્ય હેતુ શો છે?

A) મફત તબીબી સારવાર આપવી


B) નાના વ્યવસાયકારો અને કારીગરોને સાધન-ટૂલકીટ આપવી


C) વૃદ્ધોને પેન્શન આપવું


D) મહિલાઓને સ્વરોજગાર માટે લોન આપવી


● સાચો જવાબ: B) નાના વ્યવસાયકારો અને કારીગરોને સાધન-ટૂલકીટ આપવી

IMP નોંધ: સામાજિક અને શૈક્ષણિક રીતે પછાત વર્ગના લોકોને આર્થિક રીતે પગભર કરવા માટે આશરે ૨૮ જેટલા વ્યવસાયો માટે ફ્રી ટૂલકીટ (સાધનો) આપવામાં આવે છે.


પ્રશ્ન ૫: 'મુખ્યમંત્રી કિસાન સહાય યોજના' (MKSY) હેઠળ ખેડૂતોને કઈ આપત્તિ સામે પાક નુકસાનીનું વળતર મળે છે?

A) અનાવૃષ્ટિ (દુષ્કાળ)


B) અતિવૃષ્ટિ (ભારે વરસાદ)


C) માવઠું (કમોસમી વરસાદ)


D) આપેલ તમામ


● સાચો જવાબ: D) આપેલ તમામ

IMP નોંધ: કુદરતી આપત્તિઓ જેવી કે દુષ્કાળ, અતિવૃષ્ટિ કે કમોસમી વરસાદને કારણે ખેતીના પાકને થતા નુકસાન સામે ખેડૂતોને કોઈ પણ પ્રીમિયમ વિના આ યોજના હેઠળ સહાય ચૂકવાય છે.


પ્રશ્ન ૬: વનબંધુ કલ્યાણ યોજના-૨ (Phase-2) નો મુખ્ય લાભ કોને મળવાપાત્ર છે?

A) સાગરખેડૂતોને


B) આદિવાસી (ST) વિસ્તારના નાગરિકોને


C) માત્ર શહેરી ગરીબોને


D) અનુસૂચિત જાતિ (SC) ના વિદ્યાર્થીઓને


● સાચો જવાબ: B) આદિવાસી (ST) વિસ્તારના નાગરિકોને

IMP નોંધ: ગુજરાતના આદિવાસી વિસ્તારોના સર્વાંગી વિકાસ માટે, રોજગારી અને શિક્ષણના સ્તરને ઊંચું લાવવા વનબંધુ કલ્યાણ યોજનાનો બીજો તબક્કો અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો છે.


પ્રશ્ન ૭: 'મુખ્યમંત્રી માતૃશક્તિ યોજના' (MMY) અંતર્ગત સગર્ભા અને ધાત્રી માતાઓને દર મહિને કેટલું અનાજ મફત આપવામાં આવે છે?

A) ૨ કિલો ચણા, ૧ કિલો તુવેર દાળ અને ૧ લીટર તેલ


B) ૫ કિલો ઘઉં અને ૨ કિલો ચોખા


C) ૧૦ કિલો અનાજ


D) માત્ર આયોડિન યુક્ત મીઠું


● સાચો જવાબ: A) ૨ કિલો ચણા, ૧ કિલો તુવેર દાળ અને ૧ લીટર તેલ

IMP નોંધ: માતા અને બાળકના પોષણ સ્તરમાં સુધારો કરવા માટે સગર્ભા અવસ્થાથી લઈને બાળકના જન્મના ૧૦૦૦ દિવસ સુધી દર મહિને આ પૌષ્ટિક કીટ આંગણવાડી કેન્દ્રો પરથી વિનામૂલ્યે આપવામાં આવે છે.


પ્રશ્ન ૮: ગુજરાતમાં 'પીએમ પોષણ યોજના' (PM POSHAN) નું જૂનું નામ શું હતું?

A) દૂધ સંજીવની યોજના


B) મધ્યાહ્ન ભોજન યોજના (Mid-Day Meal)


C) બાળ ભોગ યોજના


D) સરસ્વતી સાધના યોજના


● સાચો જવાબ: B) મધ્યાહ્ન ભોજન યોજના (Mid-Day Meal)

IMP નોંધ: સરકારી પ્રાથમિક શાળાઓમાં બાળકોને અપાતા ગરમ મધ્યાહ્ન ભોજન કાર્યક્રમનું નામ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર દ્વારા બદલીને 'પીએમ પોષણ શક્તિ નિર્માણ' (PM-POSHAN) કરવામાં આવ્યું છે.


પ્રશ્ન ૯: 'નિરાધાર વૃદ્ધ નાણાકીય સહાય યોજના' હેઠળ લાભ મેળવવા માટે અરજદારની ઉંમર કેટલા વર્ષ કે તેથી વધુ હોવી જોઈએ?

A) ૫૫ વર્ષ


B) ૬૦ વર્ષ


C) ૬૫ વર્ષ


D) ૫૦ વર્ષ


● સાચો જવાબ: B) ૬૦ વર્ષ

IMP નોંધ: ૬૦ વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના નિરાધાર અને ગરીબ વૃદ્ધોને આર્થિક ટેકો આપવા માટે સરકાર દ્વારા દર મહિને નિયત પેન્સન સહાય સીધી બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે.



✨ ગુજરાત સરકારની યોજનાઓ - નવું મોડલ પેપર (ભાગ ૨) ✨

🎯 પ્રશ્ન ૬: 'મુખ્યમંત્રી જ્ઞાન સાધના મેરિટ સ્કોલરશિપ યોજના' હેઠળ ધોરણ ૧૧ અને ૧૨ માં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓને વાર્ષિક કેટલી સ્કોલરશિપ આપવામાં આવે છે?

  • ❖ A) રૂ. ૨૦,૦૦૦

  • ❖ B) રૂ. ૨૨,૦૦૦

  • ❖ C) રૂ. ૨૫,૦૦૦

  • ❖ D) રૂ. ૩૦,૦૦૦

  • ✔ સાચો જવાબ: C) રૂ. ૨૫,૦૦૦

  • 💡 સમજૂતી: આ યોજનામાં ધોરણ ૯ અને ૧૦ ના વિદ્યાર્થીઓને વાર્ષિક રૂ. ૨૨,૦૦૦ જ્યારે ધોરણ ૧૧ અને ૧૨ ના વિદ્યાર્થીઓને વાર્ષિક રૂ. ૨ canvas,૦૦૦ ની સહાય મળે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૭: સરકારી અને ગ્રાન્ટેડ શાળાઓમાં ભણતી દીકરીઓને મફત સાયકલ આપવા માટે ગુજરાત સરકારની કઈ યોજના અમલમાં છે?

  • ❖ A) વ્હાલી દીકરી યોજના

  • ❖ B) સરસ્વતી સાધના યોજના

  • ❖ C) કન્યા કેળવણી યોજના

  • ❖ D) વિદ્યાલક્ષ્મી બોન્ડ યોજના

  • ✔ સાચો જવાબ: B) સરસ્વતી સાધના યોજના

  • 💡 સમજૂતી: ધોરણ ૯ માં પ્રવેશ મેળવતી અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને પછાત વર્ગની દીકરીઓને શાળાએ આવવા-જવામાં સરળતા રહે તે માટે આ યોજના હેઠળ ફ્રી સાયકલ આપવામાં આવે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૮: પશુપાલકોને પશુઓ માટે પૌષ્ટિક ખાણ-દાણ ખરીદવા સહાય આપતી ગુજરાત સરકારની યોજના કઈ છે?

  • ❖ A) મુખ્યમંત્રી ગૌમાતા પોષણ યોજના

  • ❖ B) પશુધન વીમા યોજના

  • ❖ C) કાંગ્રેજી ગાય સંવર્ધન યોજના

  • ❖ D) સહકારી ખાણ દાણ સહાય યોજના

  • ✔ સાચો જવાબ: A) મુખ્યમંત્રી ગૌમાતા પોષણ યોજના

  • 💡 સમજૂતી: ગૌશાળાઓ અને પાંજરાપોળમાં રહેતા પશુઓના નિભાવ અને પોષણ માટે સરકાર દ્વારા આ યોજના અંતર્ગત આર્થિક સહાય પૂરી પાડવામાં આવે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૯: 'કુવરબાઈનું મામેરું' યોજના અંતર્ગત કન્યાના લગ્ન પ્રસંગે સરકાર દ્વારા કેટલી આર્થિક સહાય સીધી બેંક ખાતામાં આપવામાં આવે છે?

  • ❖ A) રૂ. ૧૦,૦૦૦

  • ❖ B) રૂ. ૧૨,૦૦૦

  • ❖ C) રૂ. ૧૫,૦૦૦

  • ❖ D) રૂ. ૨૦,૦૦૦

  • ✔ સાચો જવાબ: B) રૂ. ૧૨,૦૦૦

  • 💡 સમજૂતી: સામાજિક અને શૈક્ષણિક રીતે પછાત વર્ગના પરિવારોની દીકરીઓના લગ્ન વહીવટી બોજ વિના થાય તે માટે સરકાર આ યોજના હેઠળ રૂ. ૧૨,૦૦૦ ની સહાય આપે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૧૦: ગુજરાતના સાગરખેડૂતો (માછીમારો) ના કલ્યાણ અને બોટ ખરીદી પર સબસિડી આપવા માટે કઈ યોજના ચાલે છે?

  • ❖ A) સાગરખેડુ સર્વાંગી વિકાસ યોજના

  • ❖ B) મત્સ્ય ઉદ્યોગ પ્રોત્સાહન યોજના

  • ❖ C) દરિયાઈ વિકાસ યોજના

  • ❖ D) પીએમ મત્સ્ય સંપદા યોજના

  • ✔ સાચો જવાબ: A) સાગરખેડુ સર્વાંગી વિકાસ યોજના

  • 💡 સમજૂતી: ગુજરાતના વિશાળ દરિયાકિનારે વસતા માછીમારોના આર્થિક ઉત્થાન, શિક્ષણ અને આધુનિક સાધનો ખરીદવા માટે આ પેકેજ યોજના કામ કરે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦


 ગુજરાત સરકારની યોજનાઓ - મોડલ પેપર (પ્રશ્ન ૧૧ થી ૩૦) ✨

🎯 પ્રશ્ન ૧૧: ગુજરાત સરકારની 'માનવ કલ્યાણ યોજના' નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શો છે?

  • ❖ A) ગ્રામીણ કારીગરોને ધંધા માટે આર્થિક સહાય અને ટૂલકીટ આપવી

  • ❖ B) વિધવા મહિલાઓને પેન્શન આપવું

  • ❖ C) ગરીબ પરિવારોને મફત અનાજ આપવું

  • ❖ D) વિદ્યાર્થીઓને મફત ટેબ્લેટ આપવા

  • ✔ સાચો જવાબ: A) ગ્રામીણ કારીગરોને ધંધા માટે આર્થિક સહાય અને ટૂલકીટ આપવી

  • 💡 સમજૂતી: આ યોજના હેઠળ આવક મર્યાદાના માપદંડ સંતોષતા ૨૮ જેટલા નાના વ્યવસાયો (જેમ કે કડિયાકામ, દરજીકામ, ધોબીકામ) માટે સાધનોની કીટ આપવામાં આવે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૧૨: 'ગંગા સ્વરૂપા આર્થિક સહાય યોજના' અંતર્ગત પાત્રતા ધરાવતી મહિલાઓને દર મહિને કેટલી પેન્શન સહાય આપવામાં આવે છે?

  • ❖ A) રૂ. ૧,૦૦૦

  • ❖ B) રૂ. ૧,૨૫૦

  • ❖ C) રૂ. ૧,૫૦૦

  • ❖ D) રૂ. ૨,૦૦૦

  • ✔ સાચો જવાબ: B) રૂ. ૧,૨区分૦

  • 💡 સમજૂતી: આ યોજનાનું જૂનું નામ વિધવા સહાય યોજના હતું. નિરાધાર વિધવા મહિલાઓ આત્મનિર્ભર બની શકે તે માટે દર મહિને રૂ. ૧,૨૫૦ સીધા તેમના બેંક ખાતામાં જમા થાય છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૧૩: ગુજરાતના આદિવાસી વિસ્તારોમાં સગર્ભા માતાઓના પોષણ માટે કઈ યોજના હેઠળ એક વખતનું ગરમ પૌષ્ટિક ભોજન આપવામાં આવે છે?

  • ❖ A) પોષણ સુધા યોજના

  • ❖ B) દૂધ સંજીવની યોજના

  • ❖ C) માતૃશક્તિ યોજના

  • ❖ D) બાલભોગ યોજના

  • ✔ સાચો જવાબ: A) પોષણ સુધા યોજના

  • 💡 સમજૂતી: આઇસીડીએસ (ICDS) અંતર્ગત આદિવાસી અને પછાત તાલુકાઓમાં સગર્ભા અને ધાત્રી માતાઓને આંગણવાડી કેન્દ્ર પર જ ગરમ ભોજન અને કેલ્શિયમની ગોળીઓ અપાય છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૧૪: 'કિસાન પરિવહન યોજના' અંતર્ગત ખેડૂતોને નાના માલવાહક વાહન (Medium Size Goods Carriage) ખરીદવા માટે મહત્તમ કેટલી સબસિડી મળે છે?

  • ❖ A) રૂ. ૫૦,૦૦૦

  • ❖ B) રૂ. ૭૫,૦૦૦

  • ❖ C) રૂ. ૧,૦૦,૦૦૦

  • ❖ D) રૂ. ૧,૫૦,૦૦૦

  • ✔ સાચો જવાબ: B) રૂ. ૭૫,૦૦૦

  • 💡 સમજૂતી: ખેડૂતો પોતાનો પાક ખેતરથી બજાર સુધી આસાનીથી પહોંચાડી શકે તે માટે વાહન ખરીદી પર કિંમતના ૫૦% અથવા મહત્તમ રૂ. ૭૫,૦૦૦ સુધીની સબસિડી આપવામાં આવે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૧૫: ગુજરાત સરકારની 'સાત ફેરા સમૂહ લગ્ન યોજના' અંતર્ગત સમૂહ લગ્નમાં ભાગ લેતી કન્યાને કેટલી પ્રોત્સાહક આર્થિક સહાય અપાય છે?

  • ❖ A) રૂ. ૧૦,૦૦૦

  • ❖ B) રૂ. ૧૨,૦૦૦

  • ❖ C) રૂ. ૧૫,૦૦૦

  • ❖ D) રૂ. ૨૫,૦૦૦

  • ✔ સાચો જવાબ: B) રૂ. ૧૨,૦૦૦

  • 💡 સમજૂતી: સમૂહ લગ્નોને પ્રોત્સાહન આપી ખોટા ખર્ચ અટકાવવા માટે કન્યાને રૂ. ૧૨,૦૦૦ અને સમૂહ લગ્ન આયોજક સંસ્થાને પ્રતિ યુગલ રૂ. ૩,૦૦૦ ની સહાય મળે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૧૬: શાળાઓમાં અભ્યાસ કરતા અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) ના તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓ માટે કઈ આધુનિક સુવિધાવાળી નિવાસી શાળાઓ ચલાવવામાં આવે છે?

  • ❖ A) એકલવ્ય મોડેલ રેસિડેન્શિયલ સ્કૂલ (EMRS)

  • ❖ B) જવાહર નવોદય વિદ્યાલય

  • ❖ C) મોડેલ સ્કૂલ ગુજરાત

  • ❖ D) સૈનિક સ્કૂલ

  • ✔ સાચો જવાબ: A) એકલવ્ય મોડેલ રેસિડેન્શિયલ સ્કૂલ (EMRS)

  • 💡 સમજૂતી: આદિવાસી બાળકોને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ અને રહેવા-જમવાની ફ્રી વ્યવસ્થા આપવા માટે આ નિવાસી શાળાઓનું સંચાલન થાય છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૧૭: ગુજરાતમાં 'સ્વચ્છ ભારત મિશન' અંતર્ગત ગ્રામીણ વિસ્તારમાં વ્યક્તિગત શૌચાલય બનાવવા માટે કેટલી સહાય આપવામાં આવે છે?

  • ❖ A) રૂ. ૧૦,૦૦૦

  • ❖ B) રૂ. ૧૨,૦૦૦

  • ❖ C) રૂ. ૧૫,૦૦૦

  • ❖ D) રૂ. ૮,૦૦૦

  • ✔ સાચો જવાબ: B) રૂ. ૧૨,૦૦૦

  • 💡 સમજૂતી: ગામડાઓમાં ખુલ્લામાં શૌચ ક્રિયા બંધ કરવા અને સ્વચ્છતા વધારવા માટે ઘરદીઠ શૌચાલય બનાવવા રૂ. ૧૨,૦૦૦ ની સહાય સીધી અપાય છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૧૮: અનુસૂચિત જાતિ (SC) ના વિદ્યાર્થીઓને વિદેશમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવા માટે લોન આપતી યોજનાનું નામ શું છે?

  • ❖ A) ડૉ. આંબેડકર વિદેશ લોન યોજના

  • ❖ B) શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા સ્કોલરશિપ

  • ❖ C) સયાજીરાવ ગાયકવાડ લોન યોજના

  • ❖ D) મુખ્યમંત્રી યુવા સ્વાવલંબન યોજના

  • ✔ સાચો જવાબ: A) ડૉ. આંબેડકર વિદેશ લોન યોજના

  • 💡 સમજૂતી: વિદેશમાં પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટ કે ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે જવા માંગતા પાત્રતા ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓને ખૂબ જ ઓછા વ્યાજ દરે અથવા લોન સહાય આ યોજના હેઠળ મળે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૧૯: 'મુખ્યમંત્રી બાળ સેવા યોજના' નો મુખ્ય લાભ કોને મળવાપાત્ર છે?

  • ❖ A) શાળાએ જતા નાના બાળકોને

  • ❖ B) દિવ્યાંગ બાળકોને

  • ❖ C) કોરોના કાળમાં માતા-પિતા ગુમાવનાર અનાથ બાળકોને

  • ❖ D) કુપોષિત બાળકોને

  • ✔ સાચો જવાબ: C) કોરોના કાળમાં માતા-પિતા ગુમાવનાર અનાથ બાળકોને

  • 💡 સમજૂતી: કોવિડ-૧૯ મહામારી દરમિયાન જેમણે પોતાના માતા-પિતા ગુમાવ્યા હોય તેવા બાળકોને ૧૮ વર્ષની ઉંમર સુધી દર મહિને રૂ. ૪,૦૦૦ ની આર્થિક મદદ આપવામાં આવે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૨૦: ખેડૂતોને સોલાર પેનલ બેસાડી રાત્રિના બદલે દિવસે વીજળી પૂરી પાડવા માટે કઈ યોજના અમલમાં મૂકવામાં આવી છે?

  • ❖ A) સૂર્યશક્તિ કિસાન યોજના (SKY)

  • ❖ B) કિસાન ઉર્જા સુરક્ષા યોજના

  • ❖ C) મુખ્યમંત્રી સૌર પાવર યોજના

  • ❖ D) જ્યોતિગ્રામ યોજના

  • ✔ સાચો જવાબ: A) સૂર્યશક્તિ કિસાન યોજના (SKY)

  • 💡 સમજૂતી: SKY યોજના હેઠળ ખેડૂતો પોતાના ખેતરમાં સોલાર પેનલ લગાવીને સિંચાઈ માટે દિવસે વીજળી મેળવી શકે છે અને વધારાની વીજળી સરકારને વેચીને કમાણી પણ કરી શકે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૨૧: ગુજરાતની સરકારી કૉલેજોમાં અભ્યાસ કરતા આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના વિદ્યાર્થીઓ માટે કઈ ફી સહાય યોજના કાર્યરત છે?

  • ❖ A) મુખ્યમંત્રી યુવા સ્વાવલંબન યોજના (MYSY)

  • ❖ B) વિદ્યાદીપ યોજના

  • ❖ C) સરસ્વતી સાધના યોજના

  • ❖ D) જ્ઞાનદીપ શિષ્યવૃત્તિ યોજના

  • ✔ સાચો જવાબ: A) મુખ્યમંત્રી યુવા સ્વાવલંબન યોજના (MYSY)

  • 💡 સમજૂતી: નિયત ટકાવારી લાવનાર અને આવક મર્યાદા હેઠળ આવતા વિદ્યાર્થીઓને મેડિકલ, એન્જિનિયરિંગ કે અન્ય ઉચ્ચ અભ્યાસની ટ્યુશન ફીમાં મોટી રાહત (સબસિડી) મળે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૨૨: રાજ્યના પશુપાલકોને પોતાના બીમાર પશુઓની ઘરઆંગણે મફત સારવાર મળી રહે તે માટે કઈ હેલ્પલાઇન સેવા ચાલુ કરાઈ છે?

  • ❖ A) ૧૦૮ મોબાઇલ સેવા

  • ❖ B) ૧૮૧ અભયમ હેલ્પલાઇન

  • ❖ C) ૧૯૬૨ ફ્રી ફરતા પશુ દવાખાના

  • ❖ D) ૧૫૫૧ કિસાન કોલ સેન્ટર

  • ✔ સાચો જવાબ: C) ૧૯૬૨ ફ્રી ફરતા પશુ દવાખાના

  • 💡 સમજૂતી: '૧૯૬૨' નંબર પર કોલ કરવાથી પશુઓ માટેની એમ્બ્યુલન્સ (મુખ્યમંત્રી મોબાઇલ પશુ ચિકિત્સા સેવા) સીધી પશુપાલકના ઘરે આવીને નિઃશુલ્ક સારવાર આપે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૨૩: ગુજરાતમાં શહેરી ગરીબ અને શ્રમિક પરિવારોને પાકા મકાન આપવા માટે કઈ મુખ્ય આવાસ યોજના અમલમાં છે?

  • ❖ A) સરદાર આવાસ યોજના

  • ❖ B) પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના (PMAY - શહેરી)

  • ❖ C) પંડિત દીનદયાલ ઉપાધ્યાય આવાસ યોજના

  • ❖ D) આંબેડકર આવાસ યોજના

  • ✔ સાચો જવાબ: B) પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના (PMAY - શહેરી)

  • 💡 સમજૂતી: 'સહુને મકાન' ના હેતુ હેઠળ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના સહયોગથી કાચા મકાન ધરાવતા અને ઘરવિહોણા લોકોને સબસિડીવાળા પાકા ફ્લેટ કે મકાન ફાળવવામાં આવે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૨૪: પ્રાયમરી સ્કૂલોમાં અભ્યાસ કરતા બાળકોના ચશ્મા અને આંખોની ફ્રી તપાસ માટે કયો રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ ગુજરાતમાં અમલી છે?

  • ❖ A) શાળા આરોગ્ય - રાષ્ટ્રીય બાળ સ્વાસ્થ્ય કાર્યક્રમ (RBSK)

  • ❖ B) આંખ બચાવો અભિયાન

  • ❖ C) મુખ્યમંત્રી ચક્ષુ સુરક્ષા યોજના

  • ❖ D) દ્રષ્ટિ પ્રોગ્રામ

  • ✔ સાચો જવાબ: A) શાળા આરોગ્ય - રાષ્ટ્રીય બાળ સ્વાસ્થ્ય કાર્યક્રમ (RBSK)

  • 💡 સમજૂતી: આ યોજના હેઠળ મેડિકલ ટીમો દર વર્ષે દરેક શાળાના બાળકોની આરોગ્ય તપાસ કરે છે અને ખામી જણાયે મફત ચશ્મા કે હૃદય/કિડનીના ઓપરેશન પણ કરાવી આપે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૨૫: 'નિરાધાર વૃદ્ધ પેન્શન યોજના' નો લાભ લેવા માટે ગ્રામીણ વિસ્તારમાં વાર્ષિક આવક મર્યાદા કેટલી નક્કી કરાયેલી છે?

  • ❖ A) રૂ. ૧,૨૦,૦૦૦

  • ❖ B) રૂ. ૧,૫૦,૦૦૦

  • ❖ C) કોઈ આવક મર્યાદા નથી

  • ❖ D) રૂ. ૪૭,૦૦૦ થી ઓછી

  • ✔ સાચો જવાબ: A) રૂ. ૧,૨૦,૦૦૦

  • 💡 સમજૂતી: હાલમાં સરકારના સુધારેલા નિયમો મુજબ ગ્રામીણ તેમજ શહેરી બંને વિસ્તારો માટે વાર્ષિક આવક મર્યાદા રૂ. ૧,૨૦,૦૦૦ સુધીની રાખવામાં આવી છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૨૬: ગરીબી રેખા નીચે જીવતા (BPL) પરિવારોની મહિલાઓને મફત ગેસ કનેક્શન આપતી ભારત અને ગુજરાત સરકારની સંયુક્ત યોજના કઈ છે?

  • ❖ A) પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જવલા યોજના

  • ❖ B) ઘર ઘર ગેસ યોજના

  • ❖ C) સસ્તી રાંધણગેસ યોજના

  • ❖ D) રસોઈ લક્ષ્મી યોજના

  • ✔ સાચો જવાબ: A) પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જવલા યોજના

  • 💡 સમજૂતી: ધુમાડાથી મુક્ત અને સ્વસ્થ રસોઈ આપવા માટે પીએમ ઉજ્જવલા યોજના હેઠળ મહિલાઓના નામે ગેસ સિલિન્ડર અને રેગ્યુલેટર કીટ વિનામૂલ્યે આપવામાં આવે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૨૭: દિવ્યાંગ નાગરિકો (એસટી બસમાં મફત મુસાફરી કરવા) માટે પાસ કઢાવવા કયા ઓનલાઇન પોર્ટલ પર અરજી કરવાની હોય છે?

  • ❖ A) ઇ-સમાજ કલ્યાણ પોર્ટલ (e-Samaj Kalyan)

  • ❖ B) ડિજિટલ ગુજરાત

  • ❖ C) આઇ-ખેડૂત પોર્ટલ

  • ❖ D) જન સેવા કેન્દ્ર

  • ✔ સાચો જવાબ: A) ઇ-સમાજ કલ્યાણ પોર્ટલ (e-Samaj Kalyan)

  • 💡 સમજૂતી: સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા વિભાગની તમામ યોજનાઓ જેવી કે સાધન સહાય, માનવ ગરિમા અને એસટી બસ ફ્રી પાસની અરજીઓ 'ઇ-સમાજ કલ્યાણ' વેબસાઇટ પરથી થાય છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૨૮: ખેડૂતોને આધુનિક પદ્ધતિથી 'ટપક સિંચાઈ પદ્ધતિ' (Drip Irrigation) વસાવવા માટે કઈ સંસ્થા દ્વારા સબસિડી આપવામાં આવે છે?

  • ❖ A) ગુજકોમાસોલ (GUJCOMASOL)

  • ❖ B) ગુજરાત ગ્રીન રિવોલ્યુશન કંપની લિમિટેડ (GGRC)

  • ❖ C) ગુજરાત કૃષિ યુનિવર્સિટી

  • ❖ D) નાબાર્ડ (NABARD)

  • ✔ સાચો જવાબ: B) ગુજરાત ગ્રીન રિવોલ્યુશન કંપની લિમિટેડ (GGRC)

  • 💡 સમજૂતી: પાણીની બચત કરવા ખેતરમાં માઇક્રો ઇરિગેશન સિસ્ટમ લગાવવા માટે સરકાર વતી GGRC દ્વારા ખૂબ જ સહેલાઈથી ખેડૂતોને ખાતામાં સબસિડી ચૂકવવામાં આવે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૨૯: 'આઇ-ખેડૂત' (i-Khedut) ઓનલાઇન પોર્ટલનો મુખ્ય ઉપયોગ શો છે?

  • ❖ A) ખેતીના સાધનો અને ટ્રેક્ટર પર સબસિડી મેળવવા અરજી કરવી

  • ❖ B) જમીનના ૭/૧૨ ના ઉતારા જોવા

  • ❖ C) પાક વીમો લેવો

  • ❖ D) હવામાનની ઓનલાઇન આગાહી જોવી

  • ✔ સાચો જવાબ: A) ખેતીના સાધનો અને ટ્રેક્ટર પર સબસિડી મેળવવા અરજી કરવી

  • 💡 સમજૂતી: ગુજરાત સરકારના કૃષિ વિભાગ દ્વારા સંચાલિત આ પોર્ટલ પર ખેડૂતો ટ્રેક્ટર, તાડપત્રી, રોટાવેટર કે પંપ સેટ જેવી તમામ વસ્તુઓ ખરીદવા સરકારી સહાય મેળવવાની ઓનલાઇન અરજી કરે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦

🎯 પ્રશ્ન ૩૦: ગુજરાતમાં મહિલા સ્વસહાય જૂથો (Sakhi Mandli) ને ઝીરો ટકા વ્યાજે લોન આપતી મુખ્ય યોજના કઈ છે?

  • ❖ A) મુખ્યમંત્રી ઉત્કર્ષ મહિલા યોજના (MMUY)

  • ❖ B) સખી મંડળ પ્રગતિ યોજના

  • ❖ C) નારી શક્તિ લોન યોજના

  • ❖ D) મહિલા સ્વાવલંબન યોજના

  • ✔ સાચો જવાબ: A) મુખ્યમંત્રી ઉત્કર્ષ મહિલા યોજના (MMUY)

  • 💡 સમજૂતી: આ યોજના હેઠળ જોઈન્ટ લાયબિલિટી અર્નિંગ ગ્રુપ (JLEG) તરીકે નોંધાયેલી સખી મંડળીઓને પોતાનો ઉદ્યોગ શરૂ કરવા ૧ લાખ રૂપિયા સુધીની લોન વ્યાજ વગર (0% વ્યાજે) આપવામાં આવે છે.

✦━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━✦


 Padma Awards 2026 Gujarat Winners | પદ્મશ્રી એવોર્ડ ૨૦૨૬ ગુજરાત વિજેતાઓ મોસ્ટ IMP MCQ



વર્ષ ૨૦૨૬ માં ભારત સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા પદ્મ પુરસ્કારોમાં ગુજરાતના ૫ મહાનુભાવોને પદ્મશ્રી એવોર્ડથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. આગામી ગુજરાત પોલીસ કોન્સ્ટેબલ, બિન સચિવાલય અને અન્ય તમામ સરકારી પરીક્ષાઓ માટે આ કરંટ અફેર્સના પ્રશ્નો ખૂબ જ મહત્વના છે.


Q-1: વર્ષ ૨૦૨૬ માં ભારત સરકાર દ્વારા ગુજરાતની કુલ કેટલી વિભૂતિઓને પદ્મશ્રી એવોર્ડથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે?

(A) ૩


(B) ૫


(C) ૭


(D) ૪


સાચો જવાબ: (B) ૫ > 💡 સમજૂતી: વર્ષ ૨૦૨૬ માં ગુજરાતમાંથી કોઈને પદ્મવિભૂષણ કે પદ્મભૂષણ નથી મળ્યા, પરંતુ અલગ-અલગ ક્ષેત્રના ૫ મહાનુભાવોને પદ્મશ્રી મળ્યા છે.


Q-2: પ્રખ્યાત ગુજરાતી હાસ્યલેખક રતિલાલ બોરીસાગરને વર્ષ ૨૦૨૬ નો પદ્મશ્રી એવોર્ડ કયા ક્ષેત્રમાં આપવામાં આવ્યો છે?

(A) કલા


(B) સામાજિક કાર્ય


(C) સાહિત્ય અને શિક્ષણ


(D) વિજ્ઞાન


સાચો જવાબ: (C) સાહિત્ય અને શિક્ષણ > 💡 સમજૂતી: રતિલાલ બોરીસાગર તેમની 'મરક મરક' અને 'એન્જૉયગ્રાફી' જેવી લોકપ્રિય હાસ્યરચનાઓ માટે જાણીતા છે.


Q-3: તાજેતરમાં પદ્મશ્રીથી સન્માનિત અરવિંદ વૈદ્ય કયા ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા જાણીતા કલાકાર છે?

(A) લોકગાયન


(B) આખ્યાન કલા


(C) રંગભૂમિ અને અભિનય (Theatre & Acting)


(D) ચિત્રકળા


સાચો જવાબ: (C) રંગભૂમિ અને અભિનય (Theatre & Acting) > 💡 સમજૂતી: અરવિંદ વૈદ્ય એ ગુજરાતી નાટકો (રંગભૂમિ), હિન્દી ટીવી સિરિયલો અને ફિલ્મોના ખૂબ જ લોકપ્રિય વરિષ્ઠ અભિનેતા છે.


Q-4: ગુજરાતની પરંપરાગત આખ્યાન કલા અને 'માણભટ્ટ' પરંપરાને જીવંત રાખવા માટે ૨૦૨૬ નો પદ્મશ્રી એવોર્ડ કોને મળ્યો છે?

(A) શ્રી ધાર્મિકલાલ ચુનીલાલ પંડ્યા


(B) શ્રી ભાનુભાઈ ચિતારા


(C) શ્રી હેમંત ચૌહાણ


(D) શ્રી પરેશ રાઠવા


સાચો જવાબ: (A) શ્રી ધાર્મિકલાલ ચુનીલાલ પંડ્યા > 💡 સમજૂતી: માણભટ્ટ પરંપરામાં તાંબાની માણ (માટલી) પર વેઢ પહેરીને સંગીત સાથે આખ્યાન ગાવામાં આવે છે, જે વડોદરાના પંડ્યા પરિવારે પેઢીઓથી જીવંત રાખી છે.


Q-5: સુરતના જાણીતા અગ્રણી નિલેશ વિનોદચંદ્ર માંડલેવાલાને કયા વિશિષ્ટ કાર્ય માટે પદ્મશ્રી ૨૦૨૬ એનાયત થયો છે?

(A) ટેક્સટાઈલ ઉદ્યોગના વિકાસ માટે


(B) સામાજિક કાર્ય (અંગદાન જાગૃતિ - Organ Donation)


(C) પર્યાવરણ સુરક્ષા


(D) બાળ શિક્ષણ


સાચો જવાબ: (B) સામાજિક કાર્ય (અંગદાન જાગૃતિ - Organ Donation) > 💡 સમજૂતી: નિલેશ માંડલેવાલાએ સુરત અને સમગ્ર ગુજરાતમાં અંગદાન (કિડની, લિવર, ચક્ષુદાન) અંગે લોકોમાં ભારે જાગૃતિ લાવવાનું પ્રશંસનીય કાર્ય કર્યું છે.


Q-6: વર્ષ ૨૦૨૬ ના પદ્મ પુરસ્કારો વિજેતાઓમાં કલા (Art) ક્ષેત્રમાંથી ગુજરાતના કયા કલાકારનો સમાવેશ થાય છે?

(A) શ્રી મીર હાજીભાઈ કาสમભાઈ (હાજી રમકડું)


(B) શ્રી અરવિંદ વૈદ્ય


(C) શ્રી ધાર્મિકલાલ પંડ્યા


(D) આપેલ તમામ


સાચો જવાબ: (D) આપેલ તમામ > 💡 સમજૂતી: આ ત્રણેય મહાનુભાવોને કલાના અલગ-અલગ સ્વરૂપો (નાટક, આખ્યાન અને લોકકલા) માં શ્રેષ્ઠ યોગદાન આપવા બદલ પદ્મશ્રી મળ્યો છે.


Q-7: 'હાજી રમકડું' તરીકે લોકપ્રિય કલાકાર શ્રી મીર હાજીભાઈ કાસમભાઈને કયો સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર મળ્યો છે?

(A) પદ્મભૂષણ


(B) પદ્મશ્રી


(C) પદ્મવિભૂષણ


(D) ભારત રત્ન


સાચો જવાબ: (B) પદ્મશ્રી ---


Q-8: વર્ષ ૨૦૨૬ માં પદ્મશ્રી મેળવનાર નિલેશ માંડલેવાલા ગુજરાતના કયા શહેરના વતની છે?

(A) અમદાવાદ


(B) રાજકોટ


(C) સુરત


(D) વડોદરા


સાચો જવાબ: (C) સુરત ---


Q-9: નીચેનામાંથી કઈ જોડી (વર્ષ ૨૦૨૬ ના પદ્મશ્રી વિજેતા અને તેમનું ક્ષેત્ર) અયોગ્ય (ખોટી) છે?

(A) રતિલાલ બોરીસાગર - સાહિત્ય


(B) નિલેશ માંડલેવાલા - રમતગમત


(C) અરવિંદ વૈદ્ય - કલા (અભિનય)


(D) ધાર્મિકલાલ પંડ્યા - કલા (આખ્યાન)


સાચો જવાબ: (B) નિલેશ માંડલેવાલા - રમતગમત > 💡 સમજૂતી: નિલેશ માંડલેવાલા રમતગમત ક્ષેત્રે નહીં પરંતુ 'સામાજિક કાર્ય' (Social Work) ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા છે.


Q-10: પદ્મ પુરસ્કારો દેશમાં કોના દ્વારા એનાયત કરવામાં આવે છે?

(A) ભારતના વડાપ્રધાન


(B) ભારતના રાષ્ટ્રપતિ


(C) સુપ્રિમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ


(D) કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી


સાચો જવાબ: (B) ભારતના રાષ્ટ્રપતિ > 💡 સમજૂતી: દર વર્ષે પ્રજાસત્તાક દિવસ (26 January) ની પૂર્વસંધ્યાએ આ એવોર્ડની જાહેરાત થાય છે અને રાષ્ટ્રપતિના હસ્તે રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં એનાયત કરવામાં આવે છે.



Monday, May 25, 2026

 

ગુજરાત બજેટ 2025-26 એમસીક્યુ (MCQs)



પ્રશ્ન ૧: વર્ષ 2025-26નું ગુજરાતનું કુલ બજેટ કેટલા રૂપિયાનું રજૂ કરવામાં આવ્યું છે? (A) ₹3.01 લાખ કરોડ (B) ₹3.25 લાખ કરોડ (C) ₹3.70 લાખ કરોડ (D) ₹3.90 લાખ કરોડ

  • સાચો જવાબ: (C) ₹3.70 લાખ કરોડ

  • સમજૂતી: નાણામંત્રી કનુભાઈ દેસાઈ દ્વારા રજૂ કરાયેલું આ બજેટ ₹3,70,437 કરોડનું છે, જે ગુજરાતના ઇતિહાસનું અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું બજેટ છે.

પ્રશ્ન ૨: ગુજરાત બજેટ 2025-26 વિધાનસભામાં કોના દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યું? (A) ભૂપેન્દ્ર પટેલ (B) કનુભાઈ દેસાઈ (C) હર્ષ સંઘવી (D) જગદીશ વિશ્વકર્મા

  • સાચો જવાબ: (B) કનુભાઈ દેસાઈ

  • સમજૂતી: ગુજરાતના નાણામંત્રી શ્રી કનુભાઈ દેસાઈએ સતત ચોથી વખત રાજ્યનું બજેટ ગૃહમાં રજૂ કર્યું છે.

પ્રશ્ન ૩: બજેટ 2025-26 માં વર્ષ 2025 ને કયા વર્ષ તરીકે ઉજવવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે? (A) રોજગાર વર્ષ (B) શહેરી વિકાસ વર્ષ (C) મહિલા સશક્તિકરણ વર્ષ (D) યુવા કલ્યાણ વર્ષ

  • સાચો જવાબ: (B) શહેરી વિકાસ વર્ષ

  • સમજૂતી: રાજ્યમાં ઝડપથી થઈ રહેલા શહેરીકરણને સુવ્યવસ્થિત કરવા અને માળખાકીય સુવિધાઓ વધારવા માટે વર્ષ 2025 ને 'શહેરી વિકાસ વર્ષ' જાહેર કરાયું છે.

પ્રશ્ન ૪: આગામી સમયમાં રાજ્યના આર્થિક વિકાસને વેગ આપવા માટે કેટલા 'ગ્રોથ હબ' (Growth Hubs) વિકસાવવામાં આવશે? (A) 4 (B) 5 (C) 6 (D) 8

  • સાચો જવાબ: (C) 6

  • સમજૂતી: રાજ્યમાં સુરત, અમદાવાદ, વડોદરા, રાજકોટ, સૌરાષ્ટ્ર કોસ્ટલ રીજન અને કચ્છ રીજન એમ કુલ 6 પ્રદેશોને ગ્રોથ હબ તરીકે વિકસાવાશે.

પ્રશ્ન ૫: બજેટમાં કયા બે નવા ગ્રીનફિલ્ડ એક્સપ્રેસવે (Greenfield Expressways) બનાવવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે? (A) અમદાવાદ-મુંબઈ અને સુરત-રાજકોટ (B) નમો શક્તિ એક્સપ્રેસવે અને સોમનાથ-દ્વારકા એક્સપ્રેસવે (C) વંદે ભારત એક્સપ્રેસવે અને ગીરા એક્સપ્રેસવે (D) ઉત્તર-દક્ષિણ કોરિડોર અને પૂર્વ-પશ્ચિમ કોરિડોર

  • સાચો જવાબ: (B) નમો શક્તિ એક્સપ્રેસવે અને સોમનાથ-દ્વારકા એક્સપ્રેસવે

  • સમજૂતી: કનેક્ટિવિટી અને પ્રવાસનને વેગ આપવા માટે રાજ્યમાં આ બે નવા આધુનિક એક્સપ્રેસવે બનાવવામાં આવશે.

પ્રશ્ન ૬: બજેટ 2025-26 માં કયા આદિવાસી જિલ્લામાં નવું એરપોર્ટ સ્થાપવાની જાહેરાત થઈ છે? (A) તાપી (B) ડાંગ (C) દાહોદ (D) વલસાડ

  • સાચો જવાબ: (C) દાહોદ

  • સમજૂતી: આદિવાસી વિસ્તારમાં એર કનેક્ટિવિટી વધારવા અને ઉદ્યોગોને આકર્ષવા માટે દાહોદ ખાતે નવું એરપોર્ટ બનાવવામાં આવશે.

પ્રશ્ન ૭: રાજ્યના સર્વાંગી વિકાસ માટે કયા ખાસ ફંડની જાહેરાત કરવામાં આવી છે અને તેના માટે કેટલી રકમ ફાળવાઈ છે? (A) ગુજરાત ઇન્ફ્રા ફંડ - ₹20,000 કરોડ (B) વિકસિત ગુજરાત ફંડ - ₹50,000 કરોડ (C) નમો ગુજરાત ફંડ - ₹10,000 કરોડ (D) મુખ્યમંત્રી વિકાસ ફંડ - ₹35,000 કરોડ

  • સાચો જવાબ: (B) વિકસિત ગુજરાત ફંડ - ₹50,000 કરોડ

  • સમજૂતી: બજેટમાં લાંબાગાળાના અને મોટા પ્રોજેક્ટોને નાણાકીય સહાય આપવા માટે ₹50,000 કરોડના 'વિકસિત ગુજરાત ફંડ'ની જાહેરાત કરાઈ છે.

પ્રશ્ન ૮: દિવ્યાંગોને મળતી સામાજિક સુરક્ષા સહાય માટે દિવ્યાંગતાની ટકાવારીની પાત્રતા 80% થી ઘટાડીને કેટલી કરવામાં આવી છે? (A) 75% (B) 70% (C) 65% (D) 60%

  • સાચો જવાબ: (D) 60%

  • સમજૂતી: હવે 60% કે તેથી વધુ દિવ્યાંગતા ધરાવતા વ્યક્તિઓ પણ સરકારી સહાય માટે પાત્ર બનશે, જેનાથી આશરે 85,000 થી વધુ નવા લાભાર્થીઓને ફાયદો થશે.

પ્રશ્ન ૯: બજેટ 2025-26 માં મોટર વાહન ટેક્સ (Motor Vehicle Tax) નો સમાન દર કેટલા ટકા નક્કી કરવામાં આવ્યો છે? (A) 4% (B) 6% (C) 8% (D) 10%

  • સાચો જવાબ: (B) 6%

  • સમજૂતી: વાહન ખરીદનારાઓ માટે પ્રક્રિયા સરળ કરવા જુદા જુદા સ્લેબ હટાવીને સમાન 6% વાહન ટેક્સ રાખવામાં આવ્યો છે.

પ્રશ્ન ૧૦: આદિવાસી સમુદાયોના સર્વાંગી ઉત્થાન માટે કઈ યોજના અંતર્ગત બજેટમાં ₹30,000 કરોડની જોગવાઈ કરાઈ છે? (A) વનબંધુ કલ્યાણ યોજના (B) માનવ ગરિમા યોજના (C) આદિજાતિ શક્તિ યોજના (D) બિરસા મુંડા આવાસ યોજના

  • સાચો જવાબ: (A) વનબંધુ કલ્યાણ યોજના

  • સમજૂતી: આદિવાસી વિસ્તારોમાં શિક્ષણ, આરોગ્ય અને રોજગારીના માળખાને મજબૂત કરવા માટે વનબંધુ કલ્યાણ યોજના હેઠળ આ મોટી રકમ ફાળવવામાં આવી છે.

પ્રશ્ન ૧૧: પીએમ આવાસ યોજના (ગ્રામીણ) અંતર્ગત ઘર બનાવવા માટે મળતી સહાય વધારીને કેટલી કરવામાં આવી છે? (A) ₹1.20 લાખ (B) ₹1.50 લાખ (C) ₹1.70 લાખ (D) ₹2.00 લાખ

  • સાચો જવાબ: (C) ₹1.70 લાખ

  • સમજૂતી: ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ગરીબ પરિવારો મજબૂત આવાસ બનાવી શકે તે માટે સહાયની રકમ વધારીને ₹1.70 લાખ કરવામાં આવી છે.

પ્રશ્ન ૧૨: ટેકનોલોજી અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ને પ્રોત્સાહન આપવા માટે રાજ્યની કેટલી તકનીકી સંસ્થાઓમાં 'AI Labs' સ્થાપવામાં આવશે? (A) 5 (B) 7 (C) 10 (D) 12

  • સાચો જવાબ: (B) 7

  • સમજૂતી: યુવાનોને ભવિષ્યની ટેકનોલોજી માટે સજ્જ કરવા રાજ્યની 7 ઉચ્ચ તકનીકી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં આધુનિક AI લેબ્સ બનાવવાની જાહેરાત થઈ છે.

પ્રશ્ન ૧૩: શ્રમિકોને નજીવા દરે પૌષ્ટિક ભોજન પૂરું પાડતી કઈ યોજનાના વિસ્તરણની જાહેરાત આ બજેટમાં કરવામાં આવી છે? (A) અન્નપૂર્ણા રથ યોજના (B) શ્રમિક અન્નપૂર્ણા યોજના (C) દીનદયાળ થાળી યોજના (D) મુખ્યમંત્રી પોષણ યોજના

  • સાચો જવાબ: (B) શ્રમિક અન્નપૂર્ણા યોજના

  • સમજૂતી: બાંધકામ અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રના શ્રમિકો અને તેમના પરિવારોને ₹5 માં પૌષ્ટિક ભોજન આપતી શ્રમિક અન્નપૂર્ણા યોજનાના કેન્દ્રો રાજ્યમાં વધારવામાં આવશે.

પ્રશ્ન ૧૪: વર્ષ 2025-26 ના ગુજરાત બજેટમાં અંદાજિત જીએસડીપી (GSDP) નો વિકાસ દર કેટલા ટકા રહેવાનો અંદાજ છે? (A) 8% (B) 10% (C) 12% (D) 15%

  • સાચો જવાબ: (C) 12%

  • સમજૂતી: ગુજરાતનો ગ્રોસ સ્ટેટ ડોમેસ્ટિક પ્રોડક્ટ (GSDP) ₹29.82 લાખ કરોડ સુધી પહોંચવાની ધારણા સાથે 12% નો મજબૂત વિકાસ દર અંદાજવામાં આવ્યો છે.

પ્રશ્ન ૧૫: રમતગમત ક્ષેત્રે યુવાનોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કયા શહેરમાં આધુનિક સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ બનાવવાની જાહેરાત થઈ છે? (A) ગાંધીનગર (B) વડોદરા (C) નિકોલ (અમદાવાદ) (D) જામનગર

  • સાચો જવાબ: (C) નિકોલ (અમદાવાદ)

  • સમજૂતી: અમદાવાદના નિકોલ વિસ્તારમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની સુવિધાઓ ધરાવતું નવું સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ વિકસાવવામાં આવશે.

પ્રશ્ન ૧૬: ગ્રીન એનર્જી અને પર્યાવરણના રક્ષણ માટે બજેટમાં કયા વાહનો પરના ટેક્સમાં 5% રિબેટ (છૂટ) આપવાની જાહેરાત કરાઈ છે? (A) સીએનજી (CNG) વાહનો (B) હાઇબ્રિડ વાહનો (C) બેટરીથી ચાલતા વાહનો (EVs) (D) ડીઝલ વાહનો

  • સાચો જવાબ: (C) બેટરીથી ચાલતા વાહનો (EVs)

  • સમજૂતી: ઇકો-ફ્રેન્ડલી ટ્રાન્સપોર્ટને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ઇલેક્ટ્રિક વાહનો પર 5% સુધીની ટેક્સ રિબેટ આપવાની જોગવાઈ કરાઈ છે.

પ્રશ્ન ૧૭: ગુજરાત બજેટ 2025-26 માં આરોગ્ય ક્ષેત્રે પાયાની સુવિધાઓ મજબૂત કરવા માટે કઈ નવી હોસ્પિટલો સ્થાપવાની મંજૂરી અપાઈ છે? (A) નવી આયુર્વેદિક હોસ્પિટલો (B) આધુનિક કેન્સર લીનિયર એક્સિલરેટર કેન્દ્રો (C) નવી સરકારી મેડિકલ કોલેજો અને સંલગ્ન હોસ્પિટલો (D) માત્ર હોમિયોપેથી ક્લિનિક્સ

  • સાચો જવાબ: (C) નવી સરકારી મેડિકલ કોલેજો અને સંલગ્ન હોસ્પિટલો

  • સમજૂતી: રાજ્યના અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં તબીબી શિક્ષણ અને સુવિધાઓ વધારવા માટે નવી મેડિકલ કોલેજો શરૂ કરવાની જોગવાઈ બજેટમાં છે.

પ્રશ્ન ૧૮: બજેટમાં ખેડૂતો માટે સૂર્યઊર્જા આધારિત કઈ યોજના અંતર્ગત સોલાર પંપ આપવા માટે મોટી રકમ ફાળવવામાં આવી છે? (A) પીટીયુષ યોજના (B) કુસુમ યોજના (PM-KUSUM) (C) સૂર્યશક્તિ કિસાન યોજના (SKY) (D) સોલાર ગ્રીડ યોજના

  • સાચો જવાબ: (B) કુસુમ યોજના (PM-KUSUM)

  • સમજૂતી: ખેડૂતોને દિવસ દરમિયાન સિંચાઈ માટે વીજળી મળી રહે તે માટે સોલાર પંપ આપવાની યોજનાને બજેટમાં મોટું પીઠબળ પૂરું પાડવામાં આવ્યું છે.

પ્રશ્ન ૧૯: બજેટ 2025-26 માં કાયદો અને વ્યવસ્થા (Police Department) અંતર્ગત કઈ બાબત પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે? (A) માત્ર નવી જેલો બનાવવી (B) ટેકનોલોજીકલ અપગ્રેડેશન, સીસીટીવી નેટવર્ક અને પોલીસ આવાસ નિર્માણ (C) ટ્રાફિક દંડમાં વધારો કરવો (D) વિદેશી તાલીમ

  • સાચો જવાબ: (B) ટેકનોલોજીકલ અપગ્રેડેશન, સીસીટીવી નેટવર્ક અને પોલીસ આવાસ નિર્માણ

  • સમજૂતી: કોન્સ્ટેબલની પરીક્ષા માટે આ મહત્વનું છે; સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત કરવા આધુનિક કેમેરા, સાયબર ક્રાઈમ સેલ અને પોલીસ પરિવારો માટે નવા આવાસો બનાવવા બજેટમાં નાણાં ફાળવાયા છે.

પ્રશ્ન ૨૦: નાણામંત્રી કનુભાઈ દેસાઈએ રજૂ કરેલા વર્ષ 2025-26 ના બજેટનું સ્વરૂપ કેવું છે? (A) ખાધવાળું બજેટ (Deficit Budget) (B) પુરાંતવાળું બજેટ (Surplus Budget) (C) સમતોલ બજેટ (Balanced Budget) (D) શૂન્ય આધારિત બજેટ (Zero-based Budget)

  • સાચો જવાબ: (B) પુરાંતવાળું બજેટ (Surplus Budget)

  • સમજૂતી: આ વર્ષના બજેટમાં પણ રાજ્યની આવક ખર્ચ કરતાં વધુ દર્શાવવામાં આવી છે, જે ગુજરાતની મજબૂત આર્થિક સ્થિતિ સૂચવે છે.


પ્રશ્ન ૨૧: બજેટ 2025-26 માં સરકારે બિન-અનામત વર્ગોના કલ્યાણ માટે કાર્યરત કઈ સંસ્થાની લોન યોજનાઓ માટે મોટી જોગવાઈ કરી છે? (A) નિગમ આયોગ (B) બાર્ટ (BART) (C) જેજીવીવાય (JGVY) (D) બિન-અનામત શૈક્ષણિક અને આર્થિક વિકાસ નિગમ (GUEEDC)

  • સાચો જવાબ: (D) બિન-અનામત શૈક્ષણિક અને આર્થિક વિકાસ નિગમ (GUEEDC)

  • સમજૂતી: બિન-અનામત વર્ગના વિદ્યાર્થીઓને ઉચ્ચ શિક્ષણ અને વિદેશ અભ્યાસ તેમજ યુવાનોને સ્વરોજગાર માટે લોન આપવા બજેટમાં ખાસ ભંડોળ ફાળવવામાં આવ્યું છે.

પ્રશ્ન ૨૨: રાજ્યના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોના સર્વાંગી વિકાસ માટે બજેટમાં કઈ યોજનાના બીજા તબક્કાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે? (A) સાગરખેડુ સર્વાંગી વિકાસ યોજના-૨ (B) દરિયા કિનારા રક્ષણ યોજના (C) સાગરમાલા પ્રોજેક્ટ (D) મત્સ્ય ગરિમા યોજના

  • સાચો જવાબ: (A) સાગરખેડુ સર્વાંગી વિકાસ યોજના-૨

  • સમજૂતી: દરિયાકાંઠાના ૧૫ જિલ્લાના માછીમારો અને સ્થાનિક વસ્તીને શિક્ષણ, આરોગ્ય અને માળખાકીય સુવિધાઓ આપવા માટે આ યોજનાનો વિસ્તાર કરાયો છે.

પ્રશ્ન ૨૩: બજેટ 2025-26 માં રમતગમતને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કઈ નવી નીતિ અંતર્ગત જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે? (A) ખેલ મહાકુંભ નીતિ (B) ગુજરાત સ્પોર્ટ્સ પોલિસી (Gujarat Sports Policy) (C) યુવા ખેલાડી પ્રોત્સાહન યોજના (D) ઓલિમ્પિક તૈયારી ફંડ

  • સાચો જવાબ: (B) ગુજરાત સ્પોર્ટ્સ પોલિસી (Gujarat Sports Policy)

  • સમજૂતી: રાજ્યના ખેલાડીઓ રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચમકે અને આગામી ઓલિમ્પિક રમતોની યજમાની માટે ગુજરાત સજ્જ થાય તે હેતુથી રમતગમતનું બજેટ વધારાયું છે.

પ્રશ્ન ૨૪: રાજ્યમાં સાયબર ગુનાઓ અટકાવવા અને પોલીસ વિભાગને આધુનિક બનાવવા બજેટમાં કઈ નવીન વ્યવસ્થા મજબૂત કરવાની જાહેરાત થઈ છે? (A) સાયબર ક્રાઇમ લેબ્સ અને ટેકનિકલ સેલ (B) માત્ર સોશિયલ મીડિયા મોનિટરિંગ સેલ (C) એન્ટી હેકિંગ સ્ક્વોડ (D) ડિજિટલ એરેસ્ટ કંટ્રોલ રૂમ

  • સાચો જવાબ: (A) સાયબર ક્રાઇમ લેબ્સ અને ટેકનિકલ સેલ

  • સમજૂતી: કોન્સ્ટેબલ પરીક્ષા માટે આ મોસ્ટ IMP છે. ડિજિટલ યુગમાં વધતા સાયબર ફ્રોડને રોકવા માટે પોલીસ તંત્રમાં ટેકનોલોજી અને સાયબર નિષ્ણાતોની મદદ લેવા વિશેષ બજેટ ફાળવાયું છે.

પ્રશ્ન ૨૫: બજેટમાં કઈ જગ્યાએ નવું મરીન સાયન્સ સેન્ટર (Marine Science Centre) સ્થાપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે? (A) વેરાવળ (B) ઓખા (C) પોરબંદર (D) મુન્દ્રા

  • સાચો જવાબ: (A) વેરાવળ

  • સમજૂતી: દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિ અને મત્સ્યઉદ્યોગ ક્ષેત્રે સંશોધનને વેગ આપવા વેરાવળ ખાતે નવું સંશોધન કેન્દ્ર સ્થાપવામાં આવશે.

પ્રશ્ન ૨૬: વર્ષ 2025-26 ના બજેટમાં સામાજિક વનીકરણ (Social Forestry) અંતર્ગત કેટલા કરોડ રોપા ઉછેરવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે? (A) ૫ કરોડ (B) ૧૦ કરોડ (C) ૧૨ કરોડ (D) ૧૫ કરોડ

  • સાચો જવાબ: (C) ૧૨ કરોડ

  • સમજૂતી: પર્યાવરણની જાળવણી અને ગ્રીન કવર વધારવા માટે રાજ્યભરમાં વન વિભાગ દ્વારા ૧૨ કરોડ રોપાઓનું વિતરણ અને ઉછેર કરવામાં આવશે.

પ્રશ્ન ૨૭: શહેરી ગરીબોને પાકાં મકાન મળી રહે તે માટે 'મુખ્યમંત્રી આવાસ યોજના (શહેરી)' હેઠળ બજેટમાં કેટલા નવા આવાસો બનાવવાની મંજૂરી અપાઈ છે? (A) આશરે ૨૫,૦૦૦ (B) આશરે ૫૦,૦૦૦ (C) આશરે ૧ લાખ (D) આશરે ૨ લાખ

  • સાચો જવાબ: (B) આશરે ૫૦,૦૦૦

  • સમજૂતી: 'શહેરી વિકાસ વર્ષ' અંતર્ગત નગરો અને મહાનગરોમાં ઝૂંપડપટ્ટી મુક્ત વિસ્તારો કરવા અને ગરીબોને આવાસ આપવા માટે આ જોગવાઈ કરાઈ છે.

પ્રશ્ન ૨૮: બજેટ 2025-26 માં કયા પ્રખ્યાત યાત્રાધામના સર્વાંગી વિકાસ માટે ખાસ પ્રોજેક્ટ જાહેર કરાયો છે? (A) પાલીતાણા (B) અંબાજી અને બહુચરાજી (C) દ્વારકા અને સોમનાથ કોરિડોર (D) ઉપરના તમામ

  • સાચો જવાબ: (D) ઉપરના તમામ

  • સમજૂતી: ગુજરાતના ધાર્મિક પ્રવાસનને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વિકસાવવા અંબાજી, બહુચરાજી, સોમનાથ, દ્વારકા અને પાલીતાણા જેવા સ્થળોએ યાત્રી સુવિધાઓ વધારવા ખાસ બજેટ ફાળવાયું છે.

પ્રશ્ન ૨૯: મહિલા સશક્તિકરણ અંતર્ગત ગ્રામીણ મહિલાઓ આર્થિક રીતે પગભર બને તે માટે કયા મિશન હેઠળ ભંડોળ વધારવામાં આવ્યું છે? (A) મિશન મંગલમ (B) નારી શક્તિ મિશન (C) સખી મંડળ પ્રોત્સાહન યોજના (D) મહિલા કલ્યાણ મિશન

  • સાચો જવાબ: (A) મિશન મંગલમ

  • સમજૂતી: મિશન મંગલમ હેઠળ રચાયેલા સખી મંડળો (Self Help Groups) ને બેંક લોન અને સબસીડી આપીને ગૃહ ઉદ્યોગો શરૂ કરવા સહાય આપવામાં આવશે.

પ્રશ્ન ૩૦: બજેટમાં ટ્રાફિક વ્યવસ્થાને સુચારૂ કરવા અને અકસ્માતો ઘટાડવા માટે કયા હાઈવે પ્રોજેક્ટ પર સેફ્ટી ફીચર્સ વધારવાની જોગવાઈ છે? (A) સ્ટેટ હાઈવે સેફ્ટી કોરિડોર (B) નેશનલ એક્સપ્રેસવે લિંક (C) પ્રગતિ પથ યોજના (D) સ્માર્ટ હાઈવે નેટવર્ક

  • સાચો જવાબ: (A) સ્ટેટ હાઈવે સેફ્ટી કોરિડોર

  • સમજૂતી: વધુ અકસ્માત થતા હોય તેવા બ્લેક સ્પોટ્સ આઈડેન્ટીફાઈ કરી, પોલીસ અને આરટીઓ ના સંકલનથી હાઈવે પર અદ્યતન કેમેરા અને સાઈન બોર્ડ લગાવવામાં આવશે.

પ્રશ્ન ૩૧: રાજ્યના યુવાનોને કૌશલ્યલક્ષી તાલીમ આપવા માટે કઈ સંસ્થાઓના આધુનિકીકરણ માટે બજેટમાં નાણાં ફાળવવામાં આવ્યા છે? (A) તમામ આઈટીઆઈ (ITIs) (B) આર્ટ્સ કોલેજો (C) પ્રાથમિક શાળાઓ (D) ખાનગી ટ્યુટોરીયલ્સ

  • સાચો જવાબ: (A) તમામ આઈટીઆઈ (ITIs)

  • સમજૂતી: ઔદ્યોગિક જરૂરિયાતો મુજબ યુવાનોને નવી ટેકનોલોજી જેમ કે ડ્રોન મેન્ટેનન્સ, ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ રીપેરીંગ વગેરેની તાલીમ આપવા સરકારી ITI ને અપગ્રેડ કરાશે.

પ્રશ્ન ૩૨: બજેટ 2025-26 માં સ્વચ્છ ભારત મિશન (અર્બન) અંતર્ગત શહેરોમાં કચરાના નિકાલ માટે કઈ સીસ્ટમ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે? (A) વેસ્ટ ટુ એનર્જી પ્લાન્ટ્સ (Waste to Energy) (B) ઓપન ડમ્પિંગ સાઈટ્સ (C) પ્લાસ્ટિક સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ (D) માત્ર કચરાપેટી વિતરણ

  • સાચો જવાબ: (A) વેસ્ટ ટુ એનર્જી પ્લાન્ટ્સ (Waste to Energy)

  • સમજૂતી: મોટા શહેરોના કચરાના પહાડો નાબૂદ કરી તેમાંથી વીજળી કે ખાતર બનાવવાની વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓ માટે બજેટમાં પ્રોત્સાહન આપવામાં આવ્યું છે.

પ્રશ્ન ૩૩: બજેટ 2025-26 માં કુપોષણ મુક્ત ગુજરાતના લક્ષ્ય સાથે 'પીએમ પોષણ યોજના' (મધ્યાહન ભોજન) માટે કેટલી જોગવાઈનો વિસ્તાર કરાયો છે? (A) શાળાઓમાં દૂધ અને પૌષ્ટિક આહારનો વ્યાપ વધારવો (B) માત્ર રવિવારે ભોજન આપવું (C) ખાનગી હોટલમાંથી ભોજન મંગાવવું (D) ભોજન બંધ કરવું

  • સાચો જવાબ: (A) શાળાઓમાં દૂધ અને પૌષ્ટિક આહારનો વ્યાપ વધારવો

  • સમજૂતી: સરકારી શાળાઓમાં ભણતા બાળકોને અઠવાડિયામાં વધુ દિવસો સુધી દૂધ સંજીવની યોજના અને ફોર્ટિફાઇડ લોટમાંથી બનેલી વાનગીઓ આપવા બજેટ ફાળવણી વધારાઈ છે.

પ્રશ્ન ૩૪: બજેટમાં સ્ટાર્ટ-અપ્સ (Start-ups) ને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કઈ ઇનોવેશન પોલિસી અંતર્ગત ભંડોળ રાખવામાં આવ્યું છે? (A) એસએસઆઈપી ૨.૦ (SSIP 2.0 - Student Start-up and Innovation Policy) (B) નવી ઔદ્યોગિક નીતિ (C) મુખ્યમંત્રી સ્ટાર્ટઅપ ફંડ (D) ડિજિટલ ગુજરાત ઇનોવેશન

  • સાચો જવાબ: (A) એસએસઆઈપી ૨.૦ (SSIP 2.0)

  • સમજૂતી: કોલેજ અને યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓ પોતાના નવા આઈડિયાઝને બિઝનેસમાં બદલી શકે તે માટે નાણાકીય પેટન્ટ સહાય અને ગ્રાન્ટ આપવાની જોગવાઈ છે.

પ્રશ્ન ૩૫: રાજ્યના નાગરિકોને ઘરે બેઠા સરકારી સેવાઓ મળી રહે તે માટે કયા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મના અપગ્રેડેશનની જાહેરાત કરાઈ છે? (A) ડિજિટલ સેવા સેતુ (B) ઇ-નગર પોર્ટલ (C) (A) અને (B) બંને (D) એકપણ નહીં

  • સાચો જવાબ: (C) (A) અને (B) બંને

  • સમજૂતી: ગ્રામીણ સ્તરે 'ડિજિટલ સેવા સેતુ' અને શહેરી સ્તરે 'ઇ-નગર પોર્ટલ'ના માધ્યમથી વધુમાં વધુ પ્રમાણપત્રો અને દાખલાઓ ઓનલાઈન મળી રહે તેવી આધુનિક સુવિધા કરાશે.

પ્રશ્ન ૩૬: બજેટ 2025-26 માં દક્ષિણ ગુજરાતના કયા વિસ્તારમાં નવી કનેક્ટિવિટી આપતા બ્રિજ અને રસ્તાના મોટા પ્રોજેક્ટ મંજૂર કરાયા છે? (A) સુરત-નવસારી ટ્વીન સિટી કોરિડોર (B) વલસાડ કોસ્ટલ રોડ (C) તાપી રિવરફ્રન્ટ કનેક્ટિવિટી (D) સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી લિંક રોડ

  • સાચો જવાબ: (A) સુરત-નવસારી ટ્વીન સિટી કોરિડોર

  • સમજૂતી: સુરત અને નવસારી વચ્ચે ઝડપી વાહન વ્યવહાર અને આર્થિક ગતિવિધિઓ વધારવા માટે ટ્વીન સિટી પ્રોજેક્ટ હેઠળ રસ્તા મજબૂત કરાશે.

પ્રશ્ન ૩૭: પશુપાલકોની સુવિધા માટે '૧૯૬૨' ફરતે પશુ ચિકિત્સા એમ્બ્યુલન્સ સેવા અંતર્ગત બજેટમાં શું નવું ઉમેરવામાં આવ્યું છે? (A) નવી ૧૫૦ થી વધુ ફરતી પશુ દવાખાનાની વાન (Mobile Veterinary Vans) (B) માત્ર ઓનલાઈન સલાહ (C) પશુઓ માટે હેલિકોપ્ટર સેવા (D) આ યોજના બંધ કરવામાં આવી છે

  • સાચો જવાબ: (A) નવી ૧૫૦ થી વધુ ફરતી પશુ દવાખાનાની વાન

  • સમજૂતી: ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પશુ બીમાર પડે ત્યારે ઘરબેઠા મફત સારવાર મળી રહે તે માટે ૧૯૬૨ એમ્બ્યુલન્સ નેટવર્ક મજબૂત કરાયું છે.

પ્રશ્ન ૩૮: બજેટમાં કાનૂની વ્યવસ્થા અને ન્યાય પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવવા માટે કઈ બાબતની જાહેરાત થઈ છે? (A) નવી અદાલતોની સ્થાપના અને કોર્ટ બિલ્ડીંગોનું ડિજિટલાઈઝેશન (B) જજોની નિવૃત્તિ વય ઘટાડવી (C) ઓનલાઈન ન્યાય પદ્ધતિ બંધ કરવી (D) માત્ર વકીલોની ફી વધારવી

  • સાચો જવાબ: (A) નવી અદાલતોની સ્થાપના અને કોર્ટ બિલ્ડીંગોનું ડિજિટલાઈઝેશન

  • સમજૂતી: ન્યાયિક માળખાને મજબૂત કરવા તાલુકા અને જિલ્લા કક્ષાએ નવી કોર્ટ ઈમારતો અને કેસોના ઝડપી નિકાલ માટે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ વધારવા બજેટ ફાળવાયું છે.

પ્રશ્ન ૩૯: નવી શિક્ષણ નીતિ (NEP 2020) ના અમલીકરણ માટે બજેટમાં પ્રાથમિક શાળાઓમાં કઈ આધુનિક સુવિધા વિકસાવવાની જાહેરાત થઈ છે? (A) જ્ઞાનકુંજ પ્રોજેક્ટ અને સ્માર્ટ ક્લાસરૂમ્સ (Smart Classrooms) (B) માત્ર પુસ્તકોનું મફત વિતરણ (C) રમતના મેદાનો બંધ કરવા (D) ડિજિટલ બોર્ડ હટાવવા

  • સાચો જવાબ: (A) જ્ઞાનકુંજ પ્રોજેક્ટ અને સ્માર્ટ ક્લાસરૂમ્સ (Smart Classrooms)

  • સમજૂતી: બાળકો એનિમેશન અને ડિજિટલ કન્ટેન્ટ દ્વારા સરળતાથી ભણી શકે તે માટે સરકારી પ્રાથમિક શાળાઓને સ્માર્ટ ક્લાસરૂમથી સજ્જ કરાશે.

પ્રશ્ન ૪૦: ગુજરાત બજેટ 2025-26 માં 'ગ્રીન ગ્રોથ' (Green Growth) ના લક્ષ્યાંકને પ્રાપ્ત કરવા કઈ ઉર્જા પર સૌથી વધુ ભાર મુકાયો છે? (A) કોલસા આધારિત થર્મલ પાવર (B) પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જા (સૂર્ય ઉર્જા અને પવન ઉર્જા) (C) ન્યુક્લિયર પાવર (D) માત્ર ડીઝલ જનરેટર

  • સાચો જવાબ: (B) પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જા (સૂર્ય ઉર્જા અને પવન ઉર્જા)

  • સમજૂતી: ગુજરાતને રિન્યુએબલ એનર્જીનું હબ બનાવવા માટે કચ્છ અને અન્ય વિસ્તારોમાં મોટા સોલાર અને વિન્ડ પાર્ક સ્થાપવા બજેટમાં પ્રોત્સાહક આર્થિક નીતિઓ જાહેર કરવામાં આવી છે.

પ્રશ્ન ૪૧: બજેટ 2025-26 માં કાયદો અને વ્યવસ્થા વધુ મજબૂત કરવા માટે પોલીસ વિભાગમાં કઈ નવી અત્યાધુનિક સિસ્ટમ દાખલ કરવાની જાહેરાત કરાઈ છે?

(A) ડ્રોન બેઝ્ડ સર્વેલન્સ અને ટ્રાફિક મોનિટરિંગ સિસ્ટમ

(B) ઓટોમેટેડ વાયરલેસ નેટવર્ક

(C) સેટેલાઈટ ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ

(D) માત્ર મેન્યુઅલ પેટ્રોલિંગ


સાચો જવાબ: (A) ડ્રોન બેઝ્ડ સર્વેલન્સ અને ટ્રાફિક મોનિટરિંગ સિસ્ટમ


સમજૂતી: મોટા તહેવારો, રેલીઓ અને વીઆઈપી બંદોબસ્ત દરમિયાન ભીડ નિયંત્રણ અને ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ માટે પોલીસને અત્યાધુનિક ડ્રોન ટેકનોલોજીથી સજ્જ કરવામાં આવશે. કોન્સ્ટેબલની પરીક્ષા માટે આ ખૂબ જ મહત્વનો પ્રશ્ન છે.


પ્રશ્ન ૪૨: રાજ્યની જેલોની સુરક્ષા વ્યવસ્થા કડક કરવા અને કેદીઓ પર નજર રાખવા માટે બજેટમાં કઈ ટેકનોલોજી અપનાવવાની જોગવાઈ છે?

(A) આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) આધારિત સીસીટીવી અને બોડી વોર્ન કેમેરા

(B) બાયોમેટ્રિક લોકીંગ સિસ્ટમ

(C) માત્ર ફેન્સિંગ વાયર

(D) વોચ ટાવર વધારવા


સાચો જવાબ: (A) આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) આધારિત સીસીટીવી અને બોડી વોર્ન કેમેરા


સમજૂતી: જેલોમાં થતી ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ અટકાવવા માટે એઆઈ કેમેરા લગાવવામાં આવશે જે શંકાસ્પદ હલચલ થતાં જ કંટ્રોલ રૂમને એલર્ટ મોકલશે.


પ્રશ્ન ૪૩: બજેટ 2025-26 માં કટોકટીના સમયે નાગરિકોની સુરક્ષા માટે કાર્યરત '૧૧૨' (Emergency Response Support System) હેલ્પલાઇન માટે કઈ જાહેરાત થઈ છે?

(A) નવું સેન્ટ્રલાઈઝડ કમાન્ડ સેન્ટર અને વાહનોની સંખ્યામાં વધારો

(B) આ સેવા બંધ કરવાની જાહેરાત

(C) માત્ર શહેરો પૂરતી મર્યાદિત કરવી

(D) ખાનગી કંપનીને સોંપવી


સાચો જવાબ: (A) નવું સેન્ટ્રલાઈઝડ કમાન્ડ સેન્ટર અને વાહનોની સંખ્યામાં વધારો


સમજૂતી: સમગ્ર રાજ્યમાં કોઈ પણ આફત કે ગુના સમયે એક જ નંબર '૧૧૨' પરથી તાત્કાલિક પોલીસ, ફાયર કે એમ્બ્યુલન્સની મદદ મળી રહે તે માટે નવું કમાન્ડ સેન્ટર સ્થપાશે.


પ્રશ્ન ૪૪: બજેટમાં કયા હાઈવેને 'સેફ્ટી કોરિડોર' (Safety Corridor) તરીકે વિકસાવી ત્યાં અકસ્માત ઘટાડવા માટે ઇન્ટેલિજન્ટ ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (ITMS) સ્થાપવાની જોગવાઈ છે?

(A) અમદાવાદ-રાજકોટ હાઈવે

(B) સુરત-મુંબઈ હાઈવે

(C) ગાંધીનગર-અમદાવાદ હાઈવે

(D) ઉપરના તમામ મુખ્ય સ્ટેટ હાઈવે


સાચો જવાબ: (D) ઉપરના તમામ મુખ્ય સ્ટેટ હાઈવે


સમજૂતી: અકસ્માતોનું પ્રમાણ ઘટાડવા માટે રાજ્યના વ્યસ્ત હાઈવે પર ઓટોમેટેડ સ્પીડ કેમેરા અને નંબર પ્લેટ રેકગ્નિશન સિસ્ટમ લગાવવા બજેટ ફાળવાયું છે.


પ્રશ્ન ૪૫: બજેટ 2025-26 માં સરકારી ભરતી પ્રક્રિયાઓ વધુ પારદર્શક અને ઝડપી બનાવવા કયા બોર્ડ/આયોગના ડિજિટલાઈઝેશનની વાત કરવામાં આવી છે?

(A) GPSC અને ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળ (GSSSB)

(B) માત્ર સ્ટાફ સિલેક્શન

(C) માત્ર રેલ્વે બોર્ડ

(D) બિન-સરકારી મંડળો


સાચો જવાબ: (A) GPSC અને ગૌણ સેવા પસંદગી મંડળ (GSSSB)


સમજૂતી: ઉમેદવારોના ફોર્મ સ્ક્રુટિનીથી લઈને પરીક્ષાના પરિણામો ઝડપથી જાહેર થાય તે માટે ભરતી મંડળોના આઈટી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત કરવામાં આવશે.


પ્રશ્ન ૪૬: બજેટમાં પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓને વધુ મજબૂત કરવા કઈ નવી ડિજિટલ વ્યવસ્થા લાવવાની જાહેરાત થઈ છે?

(A) ગ્રામ પંચાયતોમાં ઈ-ગવર્નન્સ અને પેપરલેસ વહીવટ

(B) ઓનલાઈન ચૂંટણી પ્રક્રિયા

(C) બજેટ નાબૂદી

(D) માત્ર વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ


સાચો જવાબ: (A) ગ્રામ પંચાયતોમાં ઈ-ગવર્નન્સ અને પેપરલેસ વહીવટ


સમજૂતી: ગ્રામ્ય સ્તરે જ લોકોને તમામ દાખલાઓ અને યોજનાઓનો લાભ ડિજિટલી મળી રહે તે માટે પંચાયતોને હાઇ-સ્પીડ ઇન્ટરનેટ અને કમ્પ્યુટર સિસ્ટમથી સજ્જ કરાશે.


પ્રશ્ન ૪૭: બજેટ 2025-26 માં જળ સંચય (Water Conservation) માટે કયા અભિયાનના આગામી તબક્કા માટે મોટી રકમ ફાળવાઈ છે?

(A) સુજલામ સુફલામ જળ અભિયાન

(B) જળ શક્તિ મિશન

(C) અમૃત સરોવર યોજના

(D) નર્મદા કલ્યાણ યોજના


સાચો જવાબ: (A) સુજલામ સુફલામ જળ અભિયાન


સમજૂતી: ચોમાસાના પાણીનો સંગ્રહ કરવા માટે તળાવો ઊંડા કરવા, ચેકડેમ રીપેર કરવા અને નદીઓની સફાઈ કરવા માટે આ લોકભાગીદારીના અભિયાનને વેગ અપાશે.


પ્રશ્ન ૪૮: અનાજ માફિયાઓ અને રેશનિંગના અનાજની કાળાબજારી રોકવા પુરવઠા વિભાગ માટે બજેટમાં કઈ ટેકનોલોજી વાપરવાની જાહેરાત થઈ છે?

(A) GPS ટ્રેકિંગ અને ઓટોમેટેડ વજન કાંટા સિસ્ટમ

(B) માત્ર મેન્યુઅલ રજિસ્ટર

(C) સીસીટીવી વગરના ગોડાઉન

(D) ખાનગી સિક્યોરિટી


સાચો જવાબ: (A) GPS ટ્રેકિંગ અને ઓટોમેટેડ વજન કાંટા સિસ્ટમ


સમજૂતી: સરકારી અનાજ ગરીબો સુધી જ પહોંચે અને વચગાળામાં ચોરી ન થાય તે માટે અનાજ વહન કરતા તમામ વાહનોને જીપીએસથી સજ્જ કરાશે.


પ્રશ્ન ૪૯: બજેટ 2025-26 માં 'ક્લીન એનર્જી' ને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કયા સરકારી ભવનો પર સોલાર રૂફટોપ લગાવવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે?

(A) તમામ સરકારી શાળાઓ અને હોસ્પિટલો

(B) તમામ પોલીસ સ્ટેશનો અને સરકારી કચેરીઓ

(C) (A) અને (B) બંને

(D) માત્ર મંત્રીશ્રીઓના નિવાસસ્થાન


સાચો જવાબ: (C) (A) અને (B) બંને


સમજૂતી: સરકારી સંસ્થાઓનું વીજ બિલ શૂન્ય કરવા અને પ્રદૂષણ ઘટાડવા મહત્તમ સરકારી ઇમારતોને સોલાર એનર્જીથી સજ્જ કરવામાં આવશે.


પ્રશ્ન ૫૦: બજેટમાં સરહદી વિસ્તારોની સુરક્ષા અને ત્યાં વસતા લોકોની સુવિધા માટે કઈ યોજના હેઠળ વિશેષ ગ્રાન્ટ ફાળવવામાં આવી છે?

(A) બોર્ડર એરિયા ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ (BADP)

(B) સીમા રક્ષણ યોજના

(C) સાગરખેડુ યોજના

(D) વનબંધુ યોજના


સાચો જવાબ: (A) બોર્ડર એરિયા ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ (BADP)


સમજૂતી: પાકિસ્તાન સરહદે આવેલા કચ્છ અને બનાસકાંઠાના ગામડાઓમાં રસ્તા, પાણી અને સ્ટ્રીટ લાઈટ જેવી પાયાની સુવિધાઓ આપવા આ જોગવાઈ કરાઈ છે જે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે પણ મહત્વની છે.


પ્રશ્ન ૫૧: બજેટ 2025-26 માં પ્રવાસનને વેગ આપવા માટે કયા ઐતિહાસિક સ્થળને 'વર્લ્ડ ક્લાસ હેરિટેજ સાઇટ' તરીકે વિકસાવવાની જાહેરાત થઈ છે?

(A) લોથલ (ખેડા/અમદાવાદ) અને ધોળાવીરા (કચ્છ)

(B) મોઢેરા સૂર્ય મંદિર

(C) રાણકી વાવ

(D) ઉપરના તમામ


સાચો જવાબ: (A) લોથલ (ખેડા/અમદાવાદ) અને ધોળાવીરા (કચ્છ)


સમજૂતી: સિંધુ ખીણની સભ્યતાના આ સ્થળોએ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓને આકર્ષવા માટે મ્યુઝિયમ અને અન્ય પ્રવાસન સુવિધાઓ પાછળ બજેટ ખર્ચાશે.


પ્રશ્ન ૫૨: અકસ્માતના સમયે ઈજાગ્રસ્તોને સમયસર સારવાર મળી રહે તે માટે હાઈવે પર કઈ નવી સુવિધા શરૂ કરવાની જાહેરાત કરાઈ છે?

(A) હાઈવે ટ્રોમા કેર સેન્ટર્સ (Trauma Care Centres)

(B) માત્ર પ્રાથમિક સારવાર કીટ વિતરણ

(C) ઓનલાઈન ડોક્ટર કન્સલ્ટેશન

(D) ખાનગી દવાખાનાની સબસીડી


સાચો જવાબ: (A) હાઈવે ટ્રોમા કેર સેન્ટર્સ (Trauma Care Centres)


સમજૂતી: 'ગોલ્ડન અવર' (અકસ્માત પછીની પ્રથમ કલાક) માં દર્દીનો જીવ બચાવી શકાય તે માટે હાઈવે નજીકની સરકારી હોસ્પિટલોમાં ટ્રોમા સેન્ટર અપગ્રેડ કરાશે.


પ્રશ્ન ૫૩: બજેટમાં પર્યાવરણ ફ્રેન્ડલી 'ગ્રીન હાઇડ્રોજન' (Green Hydrogen) પ્રોજેક્ટ માટે કયા વિસ્તારમાં વિશાળ જમીન અને હબ સ્થાપવાની મંજૂરી અપાઈ છે?

(A) કચ્છ રીજન

(B) સાબરકાંઠા

(C) સુરત

(D) મધ્ય ગુજરાત


સાચો જવાબ: (A) કચ્છ રીજન


સમજૂતી: ભવિષ્યના બળતણ તરીકે ઓળખાતા ગ્રીન હાઇડ્રોજનના ઉત્પાદનમાં ગુજરાત દેશમાં અગ્રેસર રહે તે માટે કચ્છના રણ વિસ્તારનો ઉપયોગ કરાશે.


પ્રશ્ન ૫૪: મહિલાઓની સુરક્ષા માટે કાર્યરત '૧૮૧ અભયમ' (Abhayam) મહિલા હેલ્પલાઇનને વધુ સુદ્રઢ કરવા બજેટમાં શું જોગવાઈ છે?

(A) નવી રેસ્ક્યુ વાન (Rescue Vans) ઉમેરવી અને ટેકનોલોજી અપગ્રેડ કરવી

(B) આ સેવા બંધ કરવી

(C) માત્ર મેસેજ આધારિત સેવા કરવી

(D) ફી વસૂલવાનું શરૂ કરવું


સાચો જવાબ: (A) નવી રેસ્ક્યુ વાન ઉમેરવી અને ટેકનોલોજી અપગ્રેડ કરવી


સમજૂતી: મુશ્કેલીમાં મુકાયેલી મહિલાઓને ગણતરીની મિનિટોમાં મદદ પહોંચાડવા માટે અભયમ કંટ્રોલ રૂમ અને ગાડીઓની સંખ્યા વધારવામાં આવશે. પોલીસ પરીક્ષા માટે આ ખૂબ જ મહત્વનું છે.


પ્રશ્ન ૫૫: બજેટ 2025-26 માં ખેડૂતોને ઓર્ગેનિક ખેતી તરફ વાળવા કઈ યોજના હેઠળ નાણાકીય પ્રોત્સાહન વધારવામાં આવ્યું છે?

(A) પ્રાકૃતિક ખેતી પ્રોત્સાહન યોજના

(B) રાસાયણિક ખાતર સબસીડી

(C) ટ્રેક્ટર ખરીદી યોજના

(D) કૃષિ લોન માફી


સાચો જવાબ: (A) પ્રાકૃતિક ખેતી પ્રોત્સાહન યોજના


સમજૂતી: ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતી કરતા ખેડૂતોને દેશી ગાયના નિભાવ માટે મળતી માસિક સહાય અને ઓર્ગેનિક કિટ્સ આપવા બજેટમાં જોગવાઈ કરાઈ છે.


પ્રશ્ન ૫૬: જીએસટી (GST) ની ચોરી રોકવા અને ટેક્સ વસૂલાત વધારવા નાણાં વિભાગ કઈ આધુનિક પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરશે?

(A) ડેટા એનાલિટિક્સ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)

(B) માત્ર દુકાનો પર દરોડા પાડવા

(C) દંડની રકમ દસ ગણી કરવી

(D) ટેક્સ નાબૂદ કરવો


સાચો જવાબ: (A) ડેટા એનાલિટિક્સ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)


સમજૂતી: બોગસ બિલિંગ અને કરચોરી કરતા વેપારીઓને પકડવા માટે સોફ્ટવેર દ્વારા શંકાસ્પદ ટ્રાન્ઝેક્શન ટ્રેક કરવામાં આવશે.


પ્રશ્ન ૫૭: બજેટ 2025-26 માં શહેરી વિસ્તારોમાં ટ્રાફિક અને પ્રદૂષણ ઘટાડવા કયા શહેરોમાં મેટ્રો રેલ (Metro Rail) ના આગામી ફેઝ માટે ભંડોળ ફાળવાયું છે?

(A) અમદાવાદ-ગાંધીનગર અને સુરત

(B) રાજકોટ અને વડોદરા

(C) જામનગર અને ભાવનગર

(D) માત્ર જુનાગઢ


સાચો જવાબ: (A) અમદાવાદ-ગાંધીનગર અને સુરત


સમજૂતી: અમદાવાદ-ગાંધીનગર મેટ્રો કનેક્ટિવિટી પૂર્ણ કરવા અને સુરત મેટ્રોની કામગીરી ઝડપથી પૂરી કરવા માટે બજેટમાં મોટી રકમ ફાળવવામાં આવી છે.


પ્રશ્ન ૫૮: અદાલતોમાં કેસોનું ભારણ ઘટાડવા અને નાના વિવાદો ઝડપથી પતાવવા બજેટમાં કઈ સંસ્થાઓને પ્રોત્સાહન અપાયું છે?

(A) મધ્યસ્થતા કેન્દ્રો (Mediation Centres) અને લોક અદાલત

(B) ખાનગી પંચાયતો

(C) પોલીસ સ્ટેશનમાં જ ન્યાય આપવો

(D) સુપ્રિમ કોર્ટમાં સીધા કેસ કરવા


સાચો જવાબ: (A) મધ્યસ્થતા કેન્દ્રો (Mediation Centres) અને લોક અદાલત


સમજૂતી: કોર્ટની બહાર જ પરસ્પર સમજૂતીથી કેસોનો નિકાલ થાય તે માટે વૈકલ્પિક વિવાદ નિવારણ કેન્દ્રો મજબૂત કરાશે.


પ્રશ્ન ૫૯: બજેટમાં યુવા સ્ટાર્ટ-અપ્સ અને આઈટી (IT) ઉદ્યોગોને આકર્ષવા માટે કયા સ્થળે 'આઈટી પાર્ક' (IT Park) સ્થાપવાની જાહેરાત થઈ છે?

(A) ગિફ્ટ સિટી (GIFT City - ગાંધીનગર) ના વિસ્તરણ ભાગ રૂપે

(B) ડાંગના જંગલોમાં

(C) અલંગ શિપયાર્ડમાં

(D) સોમનાથ નજીક


સાચો જવાબ: (A) ગિફ્ટ સિટી (GIFT City - ગાંધીનગર) ના વિસ્તરણ ભાગ રૂપે


સમજૂતી: ગિફ્ટ સિટીને વૈશ્વિક ફાઇનાન્સ અને ટેકનોલોજીનું હબ બનાવવા માટે તેના બીજા ફેઝના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે બજેટ ફાળવાયું છે.


પ્રશ્ન ૬૦: ગુજરાત સરકારના વર્ષ 2025-26 ના બજેટની મુખ્ય થીમ (Theme) અથવા ફોકસ કઈ બાબત પર રાખવામાં આવ્યું છે?

(A) માત્ર ઉદ્યોગોનો વિકાસ

(B) વિકસિત ગુજરાત @ 2047 માટે ગ્રીન, ડિજિટલ અને સર્વસમાવેશી વિકાસ

(C) માત્ર કૃષિ ક્ષેત્રનો વિકાસ

(D) વિદેશી દેવું ઘટાડવું


સાચો જવાબ: (B) વિકસિત ગુજરાત @ 2047 માટે ગ્રીન, ડિજિટલ અને સર્વસમાવેશી વિકાસ


સમજૂતી: ભારત સરકારના 'વિકસિત ભારત ૨૦૪૭' ના વિઝનને પૂરું કરવા માટે ગુજરાત બજેટમાં ટેકનોલોજી (ડિજિટલ), પર્યાવરણ (ગ્રીન) અને સમાજના તમામ વર્ગોના ઉત્થાન (સર્વસમાવેશી) પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.



Sunday, May 24, 2026

 

ગુજરાત પોલીસ કોન્સ્ટેબલ - મોડલ પ્રશ્નપત્ર ૨૦૨૬



પ્રશ્ન ૧: ભારતીય બંધારણના કયા અનુચ્છેદ અંતર્ગત 'કાયદા સમક્ષ સમાનતા' નો અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે? A) અનુચ્છેદ ૧૪ B) અનુચ્છેદ ૧૯ C) અનુચ્છેદ ૨૧ D) અનુચ્છેદ ૩૨

  • સાચો જવાબ: A) અનુચ્છેદ ૧૪

  • સમજૂતી: ભારતીય બંધારણનો અનુચ્છેદ ૧૪ ભારતના તમામ નાગરિકોને કાયદા સમક્ષ સમાનતા અને કાયદાનું સમાન રક્ષણ પૂરું પાડે છે.

પ્રશ્ન ૨: ગુજરાતના કયા જિલ્લામાં પ્રખ્યાત 'ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન' આવેલું છે? A) જૂનાગઢ B) ગીર સોમનાથ C) અમરેલી D) ભાવનગર

  • સાચો જવાબ: B) ગીર સોમનાથ

  • સમજૂતી: એશિયાટીક સિંહ માટે પ્રખ્યાત ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન મુખ્યત્વે ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં ફેલાયેલું છે.

પ્રશ્ન ૩: ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) મુજબ 'ચોરી' ની વ્યાખ્યા કઈ કલમ હેઠળ આવે છે? A) કલમ ૩૦૩ B) કલમ ૩૭૮ C) કલમ ૩૦૫ D) કલમ ૩૭૯

  • સાચો જવાબ: A) કલમ ૩૦૩

  • સમજૂતી: નવા કાયદા (ભારતીય ન્યાય સંહિતા) મુજબ ચોરીના ગુના સંબંધી જોગવાઈઓ કલમ ૩૦૩ હેઠળ સ્પષ્ટ કરવામાં આવી છે.

પ્રશ્ન ૪: ગુજરાતમાં 'સિપાઈ બળવો' (૧૮૫૭ નો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ) સૌપ્રથમ ક્યાં શરૂ થયો હતો? A) અમદાવાદ B) આણંદ C) સાબરકાંઠા D) વડોદરા

  • સાચો જવાબ: A) અમદાવાદ

  • સમજૂતી: ગુજરાતમાં ૧૮૫૭ ના સંગ્રામની શરૂઆત જૂન ૧૮૫૭ માં અમદાવાદની લશ્કરી છાવણીમાંથી થઈ હતી.

પ્રશ્ન ૫: જો ગઈકાલના આગલા દિવસે મંગળવાર હોય, તો આવતીકાલના પછીના દિવસે કયો વાર હશે? A) શનિવાર B) રવિવાર C) સોમવાર D) ગુરુવાર

  • સાચો જવાબ: B) રવિવાર

  • સમજૂતી: ગઈકાલનો આગલો દિવસ મંગળવાર હોય, તો ગઈકાલે બુધવાર અને આજે ગુરુવાર થાય. તેથી આવતીકાલે શુક્રવાર અને તેના પછીના દિવસે શનિવાર થાય.

પ્રશ્ન ૬: કમ્પ્યુટરમાં કાયમી મેમરી તરીકે કોનો ઉપયોગ થાય છે? A) RAM B) ROM C) Cache D) CPU

  • સાચો જવાબ: B) ROM

  • સમજૂતી: ROM (Read Only Memory) એ કમ્પ્યુટરની કાયમી (Non-volatile) મેમરી છે, જે પાવર બંધ થવા પર પણ ડેટા ગુમાવતી નથી.

પ્રશ્ન ૭: દાંડી કૂચની શરૂઆત ગાંધીજીએ કઈ તારીખે કરી હતી? A) ૧૨ માર્ચ ૧૯૩૦ B) ૬ એપ્રિલ ૧૯૩૦ C) ૨ ઓગસ્ટ ૧૯૪૨ D) ૨૬ જાન્યુઆરી ૧૯૩૦

  • સાચો જવાબ: A) ૧૨ માર્ચ ૧૯૩૦

  • સમજૂતી: ગાંધીજીએ ૧૨ માર્ચ ૧૯૩૦ ના રોજ સાબરમતી આશ્રમથી ૭૮ સાથીદારો સાથે દાંડી યાત્રાની શરૂઆત કરી હતી.

પ્રશ્ન ૮: લોહી ગંઠાઈ જવાની પ્રક્રિયામાં કયું વિટામિન મદદરૂપ થાય છે? A) વિટામિન A B) વિટામિન C C) વિટામિન K D) વિટામિન E

  • સાચો જવાબ: C) વિટામિન K

  • સમજૂતી: વિટામિન K શરીરમાં રક્તસ્ત્રાવ રોકવા અને લોહી ગંઠાવવા (Blood Clotting) માટે અત્યંત જરૂરી છે.

પ્રશ્ન ૯: ગુજરાતના કયા મુખ્યમંત્રીના સમયમાં 'નવનિર્માણ આંદોલન' થયું હતું? A) હિતેન્દ્રભાઈ દેસાઈ B) ચીમનભાઈ પટેલ C) બાબુભાઈ જશભાઈ પટેલ D) માધવસિંહ સોલંકી

  • સાચો જવાબ: B) ચીમનભાઈ પટેલ

  • સમજૂતી: વર્ષ ૧૯૭૪ માં ભ્રષ્ટાચાર અને મોંઘવારી વિરુદ્ધ થયેલું નવનિર્માણ આંદોલન ચીમનભાઈ પટેલની સરકારના સમયમાં થયું હતું.

પ્રશ્ન ૧૦: 'સત્યશોધક સમાજ'ની સ્થાપના કોણે કરી હતી? A) જ્યોતિરાવ ફૂલે B) રાજા રામમોહન રાય C) સ્વામી વિવેકાનંદ D) દયાનંદ સરસ્વતી

  • સાચો જવાબ: A) જ્યોતિરાવ ફૂલે

  • સમજૂતી: મહાત્મા જ્યોતિરાવ ફૂલેએ ૧૮૭૩ માં મહારાષ્ટ્રમાં સામાજિક સુધારા અને પછાત વર્ગોના ઉત્થાન માટે સત્યશોધક સમાજની સ્થાપના કરી હતી.

પ્રશ્ન ૧૧: ભારતના બંધારણમાં 'મૂળભૂત કર્તવ્યો' નો સમાવેશ કયા સુધારા દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો?

  • A) ૪૨મો બંધારણીય સુધારો

  • B) ૪૪મો બંધારણીય સુધારો

  • C) ૮૬મો બંધારણીય સુધારો

  • D) ૫૨મો બંધારણીય સુધારો

  • સાચો જવાબ: A) ૪૨મો બંધારણીય સુધારો

  • સમજૂતી: વર્ષ ૧૯编制૬ માં ૪૨મા બંધારણીય સુધારા દ્વારા સરદાર સ્વર્ણસિંહ સમિતિની ભલામણથી બંધારણમાં ભાગ IV-A અને અનુચ્છેદ ૫૧A ઉમેરીને ૧૦ મૂળભૂત કર્તવ્યોનો સમાવેશ કરાયો હતો. (૧૧મું કર્તવ્ય ૮૬મા સુધારા દ્વારા ૨૦૦૨ માં ઉમેરાયું).

પ્રશ્ન ૧૨: નવી ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) માં 'ખૂન' (Murder) માટે કઈ કલમ હેઠળ સજાની જોગવાઈ છે?

  • A) કલમ ૩૦૨

  • B) કલમ ૧૦૩

  • C) કલમ ૧૦૧

  • D) કલમ ૨૦૧

  • સાચો જવાબ: B) કલમ ૧૦૩

  • સમજૂતી: જૂની આઈપીસી (IPC) માં ખૂનની સજા કલમ ૩૦૨ હેઠળ હતી, પરંતુ નવી ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) ની કલમ ૧૦૩ હેઠળ ખૂન (Murder) ના ગુના માટે ફાંસી અથવા આજીવન કેદ અને દંડની સજાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

પ્રશ્ન ૧૩: ગુજરાતનો સૌથી ઊંચો પર્વત કયો છે અને તેનું સર્વોચ્ચ શિખર કયું છે?

  • A) ગિરનાર - ગોરખનાથ

  • B) સાપુતારા - સનસેટ પોઈન્ટ

  • C) ચોટીલા - ચામુંડા માતા શિખર

  • D) જેસોર - રીંછ અભયારણ્ય પર્વત

  • સાચો જવાબ: A) ગિરનાર - ગોરખનાથ

  • સમજૂતી: ગિરનાર એ ગુજરાતનો સૌથી ઊંચો પર્વત છે જે જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલો છે. તેનું ગોરખનાથ શિખર ૧૧૧૭ મીટરની ઊંચાઈ સાથે ગુજરાતનું સર્વોચ્ચ બિંદુ છે.

પ્રશ્ન ૧૪: શ્રેણી પૂર્ણ કરો: ૨, ૬, ૧૨, ૨૦, ૩૦, ?

  • A) ૩૬

  • B) ૪૦

  • C) ૪૨

  • D) ૪૫

  • સાચો જવાબ: C) ૪૨

  • સમજૂતી: આ શ્રેણીમાં ક્રમિક બેકી સંખ્યાઓ ઉમેરાય છે: ૨ (+૪) = ૬, ૬ (+૬) = ૧૨, ૧૨ (+૮) = ૨૦, ૨૦ (+૧૦) = ૩૦. હવે નિયમ મુજબ ૩૦ માં ૧૨ ઉમેરતા (૩૦ + ૧૨) જવાબ ૪૨ આવશે.

પ્રશ્ન ૧૫: કમ્પ્યુટર નેટવર્કમાં 'IP' નું પૂરું નામ શું છે?

  • A) Internal Protocol

  • B) Internet Protocol

  • C) Intranet Project

  • D) Instant Provider

  • સાચો જવાબ: B) Internet Protocol

  • સમજૂતી: IP એટલે 'Internet Protocol'. તે નેટવર્ક પર રહેલા દરેક કમ્પ્યુટર કે ઉપકરણને એક અજોડ (Unique) સરનામું પૂરું પાડે છે જેને IP એડ્રેસ કહે છે.

પ્રશ્ન ૧૬: ગુજરાતના કયા ક્રાંતિકારી 'ડુંગળીચોર' તરીકે પ્રખ્યાત થયા હતા?

  • A) મોહનલાલ પંડ્યા

  • B) રવિશંકર મહારાજ

  • C) કલ્યાણજી મહેતા

  • D) દરબાર ગોપાળદાસ

  • સાચો જવાબ: A) મોહનલાલ પંડ્યા

  • સમજૂતી: ખેડા સત્યાગ્રહ (૧૯૧૭-૧૮) દરમિયાન બ્રિટિશ સરકારે જપ્ત કરેલા ખેતરમાંથી ડુંગળીનો પાક પાડી લાવવાની બહાદુરી બદલ ગાંધીજીએ મોહનલાલ પંડ્યાને 'ડુંગળીચોર' નું બિરુદ આપ્યું હતું.

પ્રશ્ન ૧૭: માનવ શરીરમાં ઇન્સ્યુલિનનું નિર્માણ કયા અંગમાં થાય છે?

  • A) યકૃત (Liver)

  • B) સ્વાદુપિંડ (Pancreas)

  • C) જઠર (Stomach)

  • D) મૂત્રપિંડ (Kidney)

  • સાચો જવાબ: B) સ્વાદુપિંડ (Pancreas)

  • સમજૂતી: સ્વાદુપિંડ એ માનવ શરીરની મહત્વની મિશ્ર ગ્રંથિ છે. તેના બીટા કોષો ઇન્સ્યુલિન નામનો અંતઃસ્ત્રાવ બનાવે છે જે શરીરમાં લોહીમાં શર્કરા (ગ્લુકોઝ) નું પ્રમાણ નિયંત્રિત કરે છે. તેની ઊણપથી ડાયાબિટીસ થાય છે.

પ્રશ્ન ૧૮: કયા વાઈસરોયના સમયમાં भारतની રાજધાની કલકત્તાથી દિલ્હી ખસેડવામાં આવી હતી?

  • A) લોર્ડ કર્ઝન

  • B) લોર્ડ હાર્ડિંગ II

  • C) લોર્ડ માઉન્ટબેટન

  • D) લોર્ડ ડેલહાઉસી

  • સાચો જવાબ: B) લોર્ડ હાર્ડિંગ II

  • સમજૂતી: વર્ષ ૧૯૧૧ માં બ્રિટનના રાજા જ્યોર્જ પંચમના ભારત આગમન સમયે દિલ્હી દરબાર ભરાયો હતો. તે સમયે વાઈસરોય લોર્ડ હાર્ડિંગ દ્વિતીયના કાર્યકાળમાં ભારતની રાજધાની કલકત્તાથી બદલીને દિલ્હી કરવાની સત્તાવાર જાહેરાત થઈ હતી.

પ્રશ્ન ૧૯: કર્કવૃત્ત ગુજરાતના કયા જિલ્લામાંથી પસાર થતું નથી?

  • A) મહેસાણા

  • B) સાબરકાંઠા

  • C) રાજકોટ

  • D) અરવલ્લી

  • સાચો જવાબ: C) રાજકોટ

  • સમજૂતી: કર્કવૃત્ત ગુજરાતના ઉત્તર ભાગમાંથી ૬ જિલ્લાઓમાંથી પસાર થાય છે: કચ્છ, પાટણ, મહેસાણા, ગાંધીનગર, સાબરકાંઠા અને અરવલ્લી. રાજકોટ જિલ્લો સૌરાષ્ટ્રમાં નીચેની તરફ હોવાથી ત્યાંથી પસાર થતું નથી.

પ્રશ્ન ૨૦: જો 'POLICE' ને કોડ ભાષામાં 'QPMJDF' લખવામાં આવે, તો 'OFFICER' ને કેવી રીતે લખાય?

  • A) PGGJDFS

  • B) NEEHBDQ

  • C) PHGKDGV

  • D) QGGKDFS

  • સાચો જવાબ: A) PGGJDFS

  • સમજૂતી: અહીં દરેક અક્ષરમાં મૂળાક્ષરના ક્રમ મુજબ એક સ્થાન ઉમેરવામાં આવ્યું છે (+1), જેમ કે P->Q, O->P, L->M. આ જ તર્ક મુજબ O->P, F->G, F->G, I->J, C->D, E->F, R->S એટલે કે PGGJDFS બનશે.

પ્રશ્ન ૨૧: મુખ્યમંત્રી અમૃતમ (MA) યોજના ગુજરાતમાં કઈ બાબત સાથે સંબંધિત છે?

  • A) મફત શિક્ષણ

  • B) આરોગ્ય અને તબીબી સહાય

  • C) કૃષિ સબસિડી

  • D) મકાન સહાય

  • સાચો જવાબ: B) આરોગ્ય અને તબીબી સહાય

  • સમજૂતી: 'મા યોજના' ગુજરાત સરકારની ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટેની મહત્વની સ્વાસ્થ્ય યોજના છે, જેમાં ગંભીર બીમારીઓ (જેમ કે કેન્સર, કિડની, હૃદયરોગ) માટે નિયત મર્યાદા સુધી કેશલેસ તબીબી સારવાર આપવામાં આવે છે.

પ્રશ્ન ૨૨: ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS) એ કયા જૂના કાયદાનું સ્થાન લીધું છે?

  • A) ઇન્ડિયન પીનલ કોડ (IPC)

  • B) ક્રિમિનલ પ્રોસિજર કોડ (CrPC)

  • C) ઇન્ડિયન એવિડન્સ એક્ટ (IEA)

  • D) પોલીસ એક્ટ ૧运行૬૧

  • સાચો જવાબ: B) ક્રિમિનલ પ્રોસિજર કોડ (CrPC)

  • સમજૂતી: ભારતમાં નવા કાયદાઓ લાગુ થતા વર્ષ ૧૯૭૩ ના જૂના ફોજદારી કાર્યરીતિ અધિનિયમ (CrPC) ના સ્થાને હવે 'ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS)' અમલમાં આવી છે જે ધરપકડ, તપાસ અને કોર્ટ ટ્રાયલની પ્રક્રિયા નક્કી કરે છે.

પ્રશ્ન ૨૩: પંચાયતી રાજને બંધારણીય દરજ્જો કયા બંધારણીય સુધારા દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો?

  • A) ૭૩મો બંધારણીય સુધારો

  • B) ૭૪મો બંધારણીય સુધારો

  • C) ૪૨મો બંધારણીય સુધારો

  • D) ૬૧મો બંધારણીય સુધારો

  • સાચો જવાબ: A) ૭૩મો બંધારણીય સુધારો

  • સમજૂતી: વર્ષ ૧૯૯૨ માં ૭૩મા બંધારણીય સુધારા દ્વારા ભારતમાં પંચાયતી રાજ (ગ્રામીણ સ્થાનિક સ્વરાજ્ય) ને બંધારણીય દરજ્જો આપવામાં આવ્યો અને બંધારણમાં ભાગ-૯ તથા ૧૧મી અનુસૂચિ ઉમેરવામાં આવી હતી.

પ્રશ્ન ૨૪: ભારતનો પ્રમાણ સમય (IST) કયા રેખાંશ પરથી નક્કી કરવામાં આવે છે?

  • A) ૮૨.૫° પૂર્વ રેખાંશ

  • B) ૨૩.૫° ઉત્તર અક્ષાંશ

  • C) ૦° રેખાંશ

  • D) ૯૭° પૂર્વ રેખાંશ

  • સાચો જવાબ: A) ૮૨.૫° પૂર્વ રેખાંશ

  • સમજૂતી: ભારતનો સ્ટાન્ડર્ડ ટાઈમ (IST) ૮૨.૫ ડિગ્રી (૮૨° ૩૦') પૂર્વ રેખાંશ રેખા પરથી લેવામાં આવે છે, જે અલ્હાબાદ (પ્રયાગરાજ) ના મિર્ઝાપુર પાસેથી પસાર થાય છે. આ સમય ગ્રીનવિચ સમય (GMT) કરતાં ૫ કલાક અને ૩૦ મિનિટ આગળ છે.

પ્રશ્ન ૨૫: એક સાંકેતિક ભાષામાં 'SUN' ને ૨૭ લખાય, તો 'CAT' ને શું લખાય?

  • A) ૨૪

  • B) ૫૭

  • C) ૩૨

  • D) ૬૦

  • સાચો જવાબ: B) ૫૭

  • સમજૂતી: અહીં અક્ષરોના વિરોધી ક્રમનો (Z=1, A=26) સરવાળો કરવામાં આવ્યો છે. C નો પાછળથી ક્રમ ૨૪, A નો ૨૬ અને T નો ૭ થાય છે. આ ત્રણેયનો સરવાળો (૨૪ + ૨૬ + ૭) = ૫૭ થાય.

પ્રશ્ન ૨૬: પ્રોટીનની ઊણપથી બાળકોમાં મુખ્યત્વે કયો રોગ થાય છે?

  • A) ક્વાશિઓરકોર (Kwashiorkor)

  • B) બેરીબેરી

  • C) એનિમિયા

  • D) રતાંધળાપણું

  • સાચો જવાબ: A) ક્વાશિઓરકોર (Kwashiorkor)

  • સમજૂતી: બાળકોના આહારમાં પ્રોટીનની ભારે ઊણપ સર્જાવાથી 'ક્વાશિઓરકોર' અને 'મરાસ્મસ' (સુખતાન) જેવા કુપોષણના રોગો થાય છે, જેમાં બાળકના શરીરનો યોગ્ય વિકાસ થતો નથી.

પ્રશ્ન ૨૭: સિંધુ ખીણની સભ્યતાનું પ્રસિદ્ધ સ્થળ 'લોથલ' કઈ નદીના કિનારે આવેલું છે?

  • A) ભોગાવો

  • B) નર્મદા

  • C) સરસ્વતી

  • D) સાબરમતી

  • સાચો જવાબ: A) ભોગાવો

  • સમજૂતી: હડપ્પીય સંસ્કૃતિનું વિખ્યાત આંતરરાષ્ટ્રીય બંદર 'લોથલ' અમદાવાદ જિલ્લાના ધોળકા તાલુકામાં ભોગાવો નદીના કિનારે આવેલું છે. તેની શોધ ૧૯૫૪ માં એસ. આર. રાવે કરી હતી.

પ્રશ્ન ૨૮: ઇન્ટરનેટના માધ્યમથી થતા ગુનાઓને અટકાવવા અને તેની તપાસ કરવા માટે કઈ વિંગ કાર્ય કરે છે?

  • A) CID ક્રાઇમ

  • B) સાયબર ક્રાઇમ સેલ (Cyber Crime)

  • C) એન્ટી કરપ્શન બ્યુરો (ACB)

  • D) આતંકવાદ વિરોધી દળ (ATS)

  • સાચો જવાબ: B) સાયબર ક્રાઇમ સેલ (Cyber Crime)

  • સમજૂતી: ઓનલાઇન છેતરપિંડી, બેંક ફ્રોડ, સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ હેકિંગ કે બુલિંગ જેવા ડિજિટલ માધ્યમોથી થતા ગુનાઓને ઉકેલવા માટે પોલીસ વિભાગમાં વિશેષ 'સાયબર ક્રાઇમ સેલ' કાર્યરત છે.

પ્રશ્ન ૨૯: રાજ્યના મુખ્યમંત્રીને પદ અને ગુપ્તતાના શપથ કોણ લેવડાવે છે?

  • A) રાજ્યપાલ

  • B) રાષ્ટ્રપતિ

  • C) હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ

  • D) વિધાનસભાના સ્પીકર

  • સાચો જવાબ: A) રાજ્યપાલ

  • સમજૂતી: બંધારણીય જોગવાઈઓ મુજબ, રાજ્યમાં સામાન્ય ચૂંટણી બાદ બહુમતી પક્ષના નેતાને મુખ્યમંત્રી તરીકે નિયુક્ત કરવાની અને તેમને પદના શપથ લેવડાવવાની સત્તા સંબંધિત રાજ્યના રાજ્યપાલ (Governor) પાસે હોય છે.

પ્રશ્ન ૩૦: એક વર્ગમાં રમેશનો ક્રમ ઉપરથી ૧૫મો અને નીચેથી ૨૬મો છે, તો વર્ગમાં કુલ કેટલા વિદ્યાર્થીઓ હશે?

  • A) ૪૧

  • B) ૪૦

  • C) ૩૯

  • D) ૪૨

  • સાચો જવાબ: B) ૪૦

  • સમજૂતી: કુલ સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર = (ઉપરથી ક્રમ + નીચેથી ક્રમ) - ૧ છે. કારણ કે રમેશ બંને તરફથી ગણાય છે. એટલે કે (૧૫ + ૨૬) - ૧ = ૪૧ - ૧ = ૪૦ વિદ્યાર્થીઓ થાય.

પ્રશ્ન ૩૧: ગુજરાતના કયા જિલ્લાની સરહદ પાકિસ્તાન દેશ સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ તરીકે સ્પર્શ કરે છે?

  • A) બનાસકાંઠા

  • B) પાટણ

  • C) કચ્છ

  • D) જામનગર

  • સાચો જવાબ: C) કચ્છ

  • સમજૂતી: કચ્છ જિલ્લો ગુજરાતનો એકમાત્ર એવો જિલ્લો છે જે પાકિસ્તાન દેશ સાથે જમીની અને દરિયાઈ (સર ક્રિક વિસ્તાર) આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ ધરાવે છે. બનાસકાંઠા માત્ર રાજસ્થાન રાજ્યને અડે છે.

પ્રશ્ન ૩૨: કમ્પ્યુટરમાં કઈ શોર્ટકટ કી (Shortcut Key) નો ઉપયોગ 'પેસ્ટ' (Paste) કરવા માટે થાય છે?

  • A) Ctrl + C

  • B) Ctrl + V

  • C) Ctrl + X

  • D) Ctrl + Z

  • સાચો જવાબ: B) Ctrl + V

  • સમજૂતી: કમ્પ્યુટરમાં કોઈ લખાણ કે ફાઈલને કોપી (Ctrl+C) કે કટ (Ctrl+X) કર્યા પછી તેને બીજી જગ્યાએ મૂકવા એટલે કે પેસ્ટ કરવા માટે 'Ctrl + V' નો ઉપયોગ થાય છે.

પ્રશ્ન ૩૩: ગાંધીજીએ કયા અકાળ મૃત્યુ પામેલા આશ્રમના અગ્રણી કાર્યકરને 'ગુજરાતનું રત્ન' તરીકે ઓળખાવ્યા હતા?

  • A) ગોપાલ કૃષ્ણ ગોખલે

  • B) અમલાલ સારાભાઈ

  • C) ગોપાળજી દેશાઈ

  • D) મગનલાલ ગાંધી

  • સાચો જવાબ: D) મગનલાલ ગાંધી

  • સમજૂતી: મગનલાલ ગાંધી એ ગાંધીજીના ભત્રીજા અને સાબરમતી આશ્રમના મુખ્ય પ્રાણ સમાન હતા. વર્ષ ૧૯૨૮ માં પટના ખાતે તેમનું અકાળ અવસાન થતાં ગાંધીજીએ ભારે દુઃખ સાથે તેમને 'ગુજરાતનું રત્ન' કહીને અંજલિ આપી હતી.

પ્રશ્ન ૩૪: સામાન્ય રીતે તંદુરસ્ત માનવ શરીરનું તાપમાન કેટલા ડિગ્રી સેલ્સિયસ હોય છે?

  • A) ૯૮.૬° C

  • B) ૩૭° C

  • C) ૧૦૦° C

  • D) ૦° C

  • સાચો જવાબ: B) ૩૭° C

  • સમજૂતી: સેલ્સિયસ સ્કેલ પર તંદુરસ્ત માનવ શરીરનું સામાન્ય તાપમાન આશરે ૩૭° C (ચોક્કસ ૩૬.૯° C) હોય છે. જો ફેરનહીટ સ્કેલ પૂછવામાં આવે તો તે ૯૮.૬° F થાય છે.

પ્રશ્ન ૩૫: ભારતીય બંધારણમાં કટોકટી (Emergency) અંગેની જોગવાઈઓ કયા દેશના બંધારણમાંથી લેવામાં આવી છે?

  • A) અમેરિકા

  • B) જર્મની

  • C) બ્રિટન

  • D) કેનેડા

  • સાચો જવાબ: B) જર્મની

  • સમજૂતી: ભારતીય બંધારણમાં કટોકટીના સમયની જોગવાઈઓ અને કટોકટી દરમિયાન મૂળભૂત અધિકારો મોકૂફ રાખવાની પ્રણાલી જર્મનીના 'વેઇમર બંધારણ' માંથી પ્રેરિત થઈને લેવામાં આવી છે.

પ્રશ્ન ૩૬: નવી ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) માં 'દુષ્કર્મ' (Rape) ના ગુનાને કયા પ્રકરણ હેઠળ સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે?

  • A) પ્રકરણ ૫

  • B) પ્રકરણ ૧૬

  • C) પ્રકરણ ૨

  • D) પ્રકરણ ૧૦

  • સાચો જવાબ: A) પ્રકરણ ૫

  • સમજૂતી: નવી કાનૂની સંહિતા (BNS) માં સ્ત્રીઓ અને બાળકો વિરુદ્ધના ગુનાઓને અગ્રતા આપીને શરૂઆતના ભાગમાં એટલે કે પ્રકરણ ૫ (Chapter V) હેઠળ દુષ્કર્મ અને તેને લગતી સજાઓની જોગવાઈઓ સામેલ કરવામાં આવી છે.

પ્રશ્ન ૩૭: ગુજરાતનો કયો પ્રદેશ 'ઘઉં' ના વિશિષ્ટ ઉત્પાદન માટે સમગ્ર ભારતમાં જાણીતો છે?

  • A) ચરોતર

  • B) ભાલ પ્રદેશ

  • C) કાનમ પ્રદેશ

  • D) વાગડ પ્રદેશ

  • સાચો જવાબ: B) ભાલ પ્રદેશ

  • સમજૂતી: અમદાવાદ અને ભાવનગર જિલ્લા વચ્ચે આવેલો ભાલ પ્રદેશ તેના ઉત્કૃષ્ટ સ્વાદ ધરાવતા પિયત વગરના 'ભાલિયા ઘઉં' (દાઉદખાની ઘઉં) માટે પ્રખ્યાત છે, જેને ભૌગોલિક ઓળખ (GI Tag) પણ મળેલો છે.

પ્રશ્ન ૩૮: રૂપાંતરણ કરો: ૨૦ મીટર પ્રતિ સેકન્ડ (m/s) ની ઝડપ કિલોમીટર પ્રતિ કલાક (km/h) માં કેટલી થાય?

  • A) ૫૪ km/h

  • B) ૭૨ km/h

  • C) ૬૦ km/h

  • D) ૯૦ km/h

  • સાચો જવાબ: B) ૭૨ km/h

  • સમજૂતી: મીટર/સેકન્ડ માંથી કિલોમીટર/કલાક માં ફેરવવા માટે આપેલ સંખ્યાને ૧批/૫ વડે ગુણવી પડે. તેથી, ૨૦ × (૧૮/૫) = ૪ × ૧૮ = ૭૨ km/h થાય.

પ્રશ્ન ૩૯: કમ્પ્યુટર ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ 'Linux' એ કયા પ્રકારનું સોફ્ટવેર છે?

  • A) Shareware

  • B) Open Source

  • C) Proprietary

  • D) Malware

  • સાચો જવાબ: B) Open Source

  • સમજૂતી: Linux એ એક 'Open Source' ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ છે. તેનો અર્થ એ છે કે તેનો સોર્સ કોડ કોઈપણ વ્યક્તિ માટે મફત ઉપલબ્ધ છે અને તેમાં પોતાની જરૂરિયાત મુજબ ફેરફાર કે સુધારો કરી શકાય છે.

પ્રશ્ન ૪૦: વર્ષ ૧૯૪૭ માં અખંડ ભારતના નિર્માણ સમયે કયા રાજાએ પોતાનું રાજ્ય સરદાર પટેલના ચરણોમાં સૌપ્રથમ અર્પણ કર્યું હતું?

  • A) મહારાજા કૃષ્ણકુમારસિંહજી (ભાવનગર)

  • B) મહારાજા ભગવતસિંહજી (ગોંડલ)

  • C) મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ (વડોદરા)

  • D) મહારાજા જામ રણજીતસિંહજી (જામનગર)

  • સાચો જવાબ: A) મહારાજા કૃષ્ણકુમારસિંહજી (ભાવનગર)

  • સમજૂતી: દેશની આઝાદી વખતે દેશી રાજ્યોના વિલીનીકરણની પ્રક્રિયામાં ભાવનગરના રાજા મહારાજા કૃષ્ણકુમારસિંહજીએ ઉદારતા દાખવીને સમગ્ર દેશમાં સૌથી પહેલું પોતાનું રાજ્ય અખંડ ભારતના નિર્માણ માટે સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલને સોંપ્યું હતું.

પ્રશ્ન ૪૧: ભૌગોલિક સ્થિતિ મુજબ 'ચંદ્રગ્રહણ' ક્યારે થાય છે?

  • A) જ્યારે સૂર્ય, પૃથ્વી અને ચંદ્રની વચ્ચે આવે છે.

  • B) જ્યારે પૃથ્વી, સૂર્ય અને ચંદ્રની વચ્ચે આવે છે.

  • C) જ્યારે ચંદ્ર, સૂર્ય અને પૃથ્વીની વચ્ચે આવે છે.

  • D) જ્યારે પૃથ્વી અને સૂર્ય એક જ કક્ષામાં સ્થિર થાય છે.

  • સાચો જવાબ: B) જ્યારે પૃથ્વી, સૂર્ય અને ચંદ્રની વચ્ચે આવે છે.

  • સમજૂતી: જ્યારે સૂર્ય અને ચંદ્રની બરાબર વચ્ચે આપણી પૃથ્વી આવી જાય છે, ત્યારે પૃથ્વીનો પડછાયો ચંદ્ર પર પડવાને કારણે ચંદ્ર દેખાતો બંધ થાય છે, જેને ચંદ્રગ્રહણ કહે છે. તે હંમેશા પૂનમના દિવસે જ થાય છે.

પ્રશ્ન ૪૨: ભારતીય બંધારણ સભાના કાયમી અધ્યક્ષ (President) કોણ હતા?

  • A) ડો. બી. આર. આંબેડકર

  • B) ડો. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ

  • C) ડો. સચ્ચિદાનંદ સિંહા

  • D) પંડિત જવાહરલાલ નહેરુ

  • સાચો જવાબ: B) ડો. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ

  • સમજૂતી: ૯ ડિસેમ્બર ૧૯૪૬ ના રોજ પ્રથમ બેઠકમાં ડો. સચ્ચિદાનંદ સિંહાને અસ્થાયી અધ્યક્ષ બનાવાયા હતા, પરંતુ ૧૧ ડિસેમ્બર ૧૯૪૬ ના રોજ 'ડો. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ' ને બંધારણ સભાના કાયમી અધ્યક્ષ તરીકે નિયુક્ત કરાયા હતા.

પ્રશ્ન ૪૩: ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમ (BSA) મુજબ ઇલેક્ટ્રોનિક કે ડિજિટલ રેકોર્ડને કાનૂની પુરાવા તરીકે માન્યતા કઈ કલમ હેઠળ મળે છે?

  • A) કલમ ૬૧

  • B) કલમ ૬૫B

  • C) કલમ ૧૦

  • D) કલમ ૧૫

  • સાચો જવાબ: A) કલમ ૬૧

  • સમજૂતી: જૂના પુરાવાના કાયદામાં ઇલેક્ટ્રોનિક પુરાવા માટે કલમ ૬૫B ખૂબ પ્રખ્યાત હતી, પરંતુ નવા કાયદા 'ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમ (BSA)' ની કલમ ૬૧ હેઠળ ડિજિટલ અને ઇલેક્ટ્રોનિક દસ્તાવેજોને સીધી જ કાનૂની ગ્રાહ્યતા અને પ્રાથમિક પુરાવાની સમકક્ષ સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે.

પ્રશ્ન ૪૪: તાપી નદી ગુજરાતની સરહદમાં કયા સ્થળેથી પ્રવેશ કરે છે?

  • A) હાફેશ્વર

  • B) હરણફાળ

  • C) અનાસ

  • D) કડાણા

  • સાચો જવાબ: B) હરણફાળ

  • સમજૂતી: તાપી નદી મધ્યપ્રદેશમાંથી નીકળીને મહારાષ્ટ્ર થઈને ગુજરાતના સરહદી જિલ્લા તાપીના 'હરણફાળ' નામના સ્થળેથી ગુજરાત રાજ્યની અંદર પ્રવેશ કરે છે. જ્યારે નર્મદા નદી 'હાફેશ્વર' થી પ્રવેશ કરે છે.

પ્રશ્ન ૪૫: જો ૨૦ જાન્યુઆરી ૨૦૧૬ ના રોજ રવિવાર હોય, તો ૨૦ જાન્યુઆરી ૨૦૧૭ ના રોજ કયો વાર હશે?

  • A) સોમવાર

  • B) મંગળવાર

  • C) બુધવાર

  • D) ગુરુવાર

  • સાચો જવાબ: B) મંગળવાર

  • સમજૂતી: સામાન્ય રીતે એક વર્ષ બદલાતા વાર ૧ દિવસ આગળ વધે છે, પરંતુ અહીં વર્ષ ૨૦૧૬ એ લીપ વર્ષ (Leap Year) છે. લીપ વર્ષ હોવાને કારણે ફેબ્રુઆરી મહિનામાં ૨૯ દિવસ આવશે, જેથી વાર ૨ દિવસ આગળ વધશે. આમ, રવિવાર + ૨ દિવસ = મંગળવાર સાચો જવાબ થશે.

પ્રશ્ન ૪૬: સામાન્ય તાપમાને હવામાં ધ્વનિની (અવાજની) ઝડપ આશરે કેટલી હોય છે?

  • A) ૩,૦૦,૦૦૦ કિમી/સેકન્ડ

  • B) ૩૩૨ મીટર/સેકન્ડ

  • C) ૧૫૦૦ મીટર/સેકન્ડ

  • D) ૧૧.૨ કિમી/સેકન્ડ

  • સાચો જવાબ: B) ૩૩૨ મીટર/સેકન્ડ

  • સમજૂતી: સામાન્ય તાપમાને અને શુષ્ક હવામાં અવાજની ગતિ આશરે ૩૩૨ મીટર પ્રતિ સેકન્ડ (m/s) હોય છે. વિકલ્પ A એ પ્રકાશની ઝડપ છે અને વિકલ્પ D એ પૃથ્વીનો પલાયન વેગ (Escape Velocity) છે.

પ્રશ્ન ૪૭: 'ચોરી ચૌરા' ની હિંસક ઘટનાના કારણે મહાત્મા ગાંધીજીએ કયું મોટું રાષ્ટ્રીય આંદોલન અચાનક મોકૂફ રાખ્યું હતું?

  • A) સવિનય કાનૂન ભંગ આંદોલન

  • B) અસહકારનું આંદોલન (Non-Cooperation Movement)

  • C) હિન્દ છોડો આંદોલન

  • D) સ્વદેશી આંદોલન

  • સાચો જવાબ: B) અસહકારનું આંદોલન

  • સમજૂતી: ફેબ્રુઆરી ૧૯૨૨ માં ઉત્તર પ્રદેશના ગોરખપુર નજીક ચોરી ચૌરા ગામે ઉશ્કેરાયેલા ટોળાએ પોલીસ સ્ટેશન સળગાવી દેતા ૨૨ પોલીસકર્મીઓ જીવતા બળી ગયા હતા. અહિંસક આંદોલનમાં હિંસા થતાં ગાંધીજીએ તુરંત જ અસહકારનું આંદોલન પાછું ખેંચી લીધું હતું.

પ્રશ્ન ૪૮: પોલીસ વહીવટી તંત્રમાં પોલીસ સ્ટેશનના મુખ્ય ઇન્ચાર્જ વડાને કયા કાનૂની નામે ઓળખવામાં આવે છે?

  • A) DSP (District Superintendent of Police)

  • B) PSO (Police Station Officer)

  • C) SHO (Station House Officer)

  • D) DG (Director General)

  • સાચો જવાબ: C) SHO (Station House Officer)

  • સમજૂતી: કાયદાકીય પરિભાષા મુજબ, જે વ્યક્તિ પોલીસ સ્ટેશનનો મુખ્ય વહીવટી અને તપાસનો હવાલો સંભાળે છે તેને SHO (Station House Officer) કહે છે. ગુજરાતમાં સામાન્ય રીતે આ પદ પર પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર (PI) અથવા પોલીસ સબ-ઇન્સ્પેક્ટર (PSI) કાર્યરત હોય છે.

પ્રશ્ન ૪૯: બંધારણના કયા અનુચ્છેદ હેઠળ રાષ્ટ્રપતિ દેશમાં 'રાષ્ટ્રીય કટોકટી' (National Emergency) લાદી શકે છે?

  • A) અનુચ્છેદ ૩૫૨

  • B) અનુચ્છેદ ૩批૬

  • C) અનુચ્છેદ ૩૬૦

  • D) અનુચ્છેદ ૩૬૮

  • સાચો જવાબ: A) અનુચ્છેદ ૩ baseball૨

  • સમજૂતી: યુદ્ધ, બાહ્ય આક્રમણ કે દેશમાં સશસ્ત્ર બળવો થાય તેવા ગંભીર સંજોગોમાં રાષ્ટ્રપતિ અનુચ્છેદ ૩૫૨ હેઠળ દેશમાં રાષ્ટ્રીય કટોકટી જાહેર કરી શકે છે. (અનુચ્છેદ ૩૫૬ રાષ્ટ્રપતિ શાસન માટે અને ૩૬૦ નાણાકીય કટોકટી માટે છે).

પ્રશ્ન ૫૦: ગુજરાતના કયા જિલ્લામાં શ્વેત ક્રાંતિનું મુખ્ય કેન્દ્ર અને એશિયાની સૌથી મોટી 'અમૂલ ડેરી' આવેલી છે?

  • A) મહેસાણા

  • B) આણંદ

  • C) બનાસકાંઠા

  • D) સાબરકાંઠા

  • સાચો જવાબ: B) આણંદ

  • સમજૂતી: અમૂલ (AMUL - Anand Milk Union Limited) નું મુખ્ય મથક આણંદ જિલ્લામાં આવેલું છે. ત્રિભુવનદાસ પટેલ અને ડૉ. વર્ગીસ કુરિયનના અથાconfig પ્રયાસોથી શરૂ થયેલી આ ડેરી ભારતમાં દૂધ ઉત્પાદન ક્ષેત્રે 'શ્વેત ક્રાંતિ' લાવવામાં પાયાનો પથ્થર સાબિત થઈ હતી.


A call-to-action text Contact us