મીરાંબાઈ

મીરાંબાઈ



જન્મ :-ઇ.સ 1999
જન્મ સ્થળ:-મેડતા (રાજસ્થાન)
લગ્ન:-રાજા સંગ્રામજી ના પુત્ર ભોજરાજ સાથે
મીરાબાઈ નું સાહિત્ય:-પદ




મેડતા ના રાવ ની દીકરી અને ચિત્તોડની રાજ વધુ આમ નાચે ગાય ભજન કરીને રાજકુળશી રીતે સહન કરી લે? તે આ રાજકુટુંબ ચુસ્ત શિવભક્ત અને આ ભજનો તો કૃષ્ણ ભક્તિના ! રાજરાણી એ તો રાજકુળની મર્યાદા પ્રમાણે જ રહેવું જોઈએ ને !

 પણ મીરા મર્યાદામાં શી રીતે રહી શકે તેને તો નાનપણમાં જ મેડતામાં દાદા રાવ દુદાજી પાસે રહીને ભક્તિનો આકંઠડ રસ પીધો હતો. બાળપણમાં કુટુંબમાંથી મળેલા વૈષ્ણવભક્તિના સંસ્કાર અને અંતરની કોઈ ઊંડી આધ્યાત્મિક અનુભૂતિ એના ચિત્તને નાની ઉંમરે જ સંસારનાસુથી વિમુખ કરી વૃંદાવનમાં શ્રી કૃષ્ણ-ગિરિધર નાગર તરફ વાળી દીધું હતું. રમત રમતાં માતાએ તેની શામળિયો સ્વામી આપી દીધો ત્યારે માતાનેય  ક્યાં ખબર હતી કે આ રમત એનું જીવન ધ્યેય બની જશે ? એને મીરાં તો જાણે તનમનથી દાસી જનમ જનમની બની ચૂકી. એણે ભલે ગાયું કે બીજાનાં મીંઢળ નહીરે બાંધુ, છતાં વડીલોની ઈચ્છાને વશવર્તી તેને ચિત્તોડના રાણા સંગ્રામસિંહ ના પાટવીકુંવર ભોજરાજ સાથે સત્રપદીના સાત ફેરા ફરવા પડ્યા.

 મુખ્ય વિશેષતાઓ:

1. જન્મ અને પૃષ્ઠભૂમિ => મીરાંબાઈનો જન્મ રાજસ્થાનના કુંકણનગરમાં થયો હતો. તે રાજવી કુટુંબની હતી, અને તેણે સાંપ્રદાયિક અને સામાજિક બાઉન્ડરિઝને પાર કરી કૃષ્ણ ભક્તિમાં જીવન વ્યતિત કર્યું.

2. ભક્તિ કાવ્ય મીરાંબાઈની કવિતાઓ અને ભજન ગુરુવાર, ભક્તિ અને લવાજમથી ભરપૂર છે. તેના ભજન ગુજરાતી, મરાઠી, અને રાજસ્થાની ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે. તેઓ હંમેશાં કૃષ્ણને પ્રેમ અને ભક્તિથી পূજતી હતી.

3. લાઈફ સ્ટોરી • મીરાંબાઈના જીવનની કથાઓમાં જણાવવામાં આવે છે કે તેણીએ રાજકીય અને સામાજિક વિરોધોનો સામનો કર્યો, પરંતુ તે કૃષ્ણની ભક્તિમાં મસ્ત રહી. તે પતિ અને સસરાના વિરોધને નકારતી હતી અને પોતાના ભક્તિની યાત્રામાં પ્રત્યેક પ્રકારના વિક્ષેપોને સહન કરી.

4. હિન્દુ ભક્તિ ચળવળ • મીરાંબાઈની ભક્તિ અને ભજન હિન્દુ ભક્તિ ચળવળના એક મહત્વપૂર્ણ અંગ છે. તેનો પરંપરાગત માન્યતાઓ અને પરંપરાઓ વિરુદ્ધના ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓમાં મોટી ભૂમિકા હતી.

5. સ્મારક અને આધાર • મીરાંબાઈને યોગ અને આધ્યાત્મિકતા માટે શ્રદ્ધા અને માન અપાવવામા આવે છે, અને તેની પદમાં હિન્દુ સંતોની શ્રેણીનું એક મહત્વપૂર્ણ સ્થાન છે.

મીરાંબાઈની જીવનયાત્રા અને તેની કૃષ્ણ ભક્તિનું સંદેશ હજુ પણ ભારતીય સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક પરંપરાઓમાં જીવંત છે.